Hüquqi terminİnsan hüquqları
Fikir və söz azadlığı
Həmçinin: söz azadlığı, fikir azadlığı
QISACA
Hər kəsin fikrini sərbəst ifadə etmək hüququ; heç kəs əqidəsini açıqlamağa məcbur edilə bilməz, ədavət oyadan təbliğat isə qadağandır.
Fikir və söz azadlığı — qanunvericilikdə tərifi
I. Hər kəsin fikir və söz azadlığı vardır.
II. Heç kəs öz fikir və əqidəsini açıqlamağa və ya fikir və əqidəsindən dönməyə məcbur edilə bilməz.
III. İrqi, milli, dini, sosial və hər hansı digər meyara əsaslanan ədavət və düşmənçilik oyadan təşviqata və təbliğata yol verilmir.
Fikir və söz azadlığı nə deməkdir?
Fikir və söz azadlığı insanın öz fikrini formalaşdırmaq və onu sərbəst ifadə etmək imkanını qoruyur. Bu azadlığın daxili tərəfi — şəxsin fikir və əqidəsi — xüsusi müdafiə olunur: heç bir halda heç kəs din, vicdan, fikir və əqidəsini açıqlamağa məcbur edilə və bunlara görə təqsirləndirilə bilməz (Konstitusiya, maddə 71).
Fikrin ifadəsi isə hüdudsuz deyil: ədavət və düşmənçilik oyadan təşviqat qadağandır, söz azadlığı həmçinin dövlət təhlükəsizliyi, sağlamlığın və mənəviyyatın, digər şəxslərin hüquqlarının qorunması və cinayətin qarşısının alınması məqsədi ilə qanunla məhdudlaşdırıla bilər (İnsan hüquq və azadlıqlarının həyata keçirilməsinin tənzimlənməsi haqqında Konstitusiya Qanunu, maddə 3.6). Söz azadlığı məlumat azadlığı ilə sıx bağlıdır: kütləvi informasiya vasitələrində dövlət senzurası qadağandır (Konstitusiya, maddə 50).
Nümunə
Şəxsin işə qəbul zamanı siyasi baxışlarını açıqlamağa məcbur edilməsi bu azadlığa ziddir.
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası, maddə 47