Hüquqi terminSeçki hüququ
Birmandatlı seçki dairəsi
QISACA
Milli Məclisə seçkilərdə yalnız bir deputatın seçildiyi dairə; Mərkəzi Seçki Komissiyası hər 5 ildən bir 125 belə dairə yaradır.
Birmandatlı seçki dairəsi — qanunvericilikdə tərifi
Seçicilərin orta təmsilçilik norması qeydə alınmış seçicilərin ümumi sayının 125-ə bölünməsi yolu ilə müəyyənləşdirilir. Milli Məclis deputatlarının seçkiləri zamanı seçki dairələri — birmandatlı seçki dairələri, referendum, Prezident seçkiləri, bələdiyyə üzvlərinin seçkiləri zamanı isə — seçki əraziləri hesab edilirlər.
Birmandatlı seçki dairəsi nə deməkdir?
Milli Məclis 125 deputatdan ibarətdir (Konstitusiya, maddə 82) və deputatlar majoritar seçki sistemi əsasında seçilir (Konstitusiya, maddə 83). Buna uyğun olaraq Milli Məclisə birmandatlı seçki dairələri üzrə 125 deputat, hər dairədən bir deputat seçilir (Seçki Məcəlləsi, maddə 143). Dairələri Mərkəzi Seçki Komissiyası hər 5 ildən bir, bir qayda olaraq, seçicilərin orta təmsilçilik norması əsasında yaradır (Seçki Məcəlləsi, maddə 29.1).
Dairədə seçicilərin ən çox səsini toplamış namizəd deputat seçilmiş hesab edilir (Seçki Məcəlləsi, maddə 169.3). Qeydə alınmış namizədlərin səsləri bərabər olduqda seçkilər baş tutmamış hesab edilir (Seçki Məcəlləsi, maddə 170.1). Dairələrdə seçicilərin sayı təqribən bərabər olmalı, orta təmsilçilik normasından fərq isə, bir qayda olaraq, 5 faizi keçməməlidir (Seçki Məcəlləsi, maddə 29.3.1).
Nümunə
Dörd namizədin iştirak etdiyi dairədə namizədlərdən biri səslərin 38 faizini, qalanları isə daha az səs toplayıbsa, səslərin yarısını almasa da, həmin namizəd deputat seçilir.
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Seçki Məcəlləsi, maddə 29.1