Ağır şərtli əqd

Ağır şərtli əqd — qanunvericilikdə tərifi

339.1. Hakimiyyətdən sui-istifadə, bir tərəfin nümayəndəsinin digər tərəflə pis niyyətlə razılığa gəlməsi nəticəsində bağlanmış, yaxud bu Məcəllənin 49.4-cü maddəsində müəyyən edilmiş hallara səbəb olan əqd, habelə şəxsin ağır vəziyyətə düşməsi və digər tərəfin bundan istifadə etməsi nəticəsində həmin şəxsin özü üçün son dərəcə əlverişsiz şərtlərlə bağlamağa məcbur olduğu əqd (ağır şərtli əqd) zərərçəkən tərəfindən mübahisələndirilə bilər.

Ağır şərtli əqd nə deməkdir?

Ağır şərtli əqd iki elementin birləşməsi ilə səciyyələnir: şəxs ağır vəziyyətə düşmüşdür, digər tərəf isə bundan istifadə edir və nəticədə şəxs özü üçün son dərəcə əlverişsiz şərtlərlə əqd bağlamağa məcbur olur. Belə əqd özlüyündə etibarsız deyil: zərərçəkən onu mübahisələndirə bilər (Mülki Məcəllə, maddə 339.1) və əqd zərərçəkənin iddiası ilə məhkəmə tərəfindən etibarsız sayıla bilər (Mülki Məcəllə, maddə 339.6).

Eyni qayda hakimiyyətdən sui-istifadə nəticəsində və ya bir tərəfin nümayəndəsinin digər tərəflə pis niyyətlə razılığa gəlməsi ilə bağlanmış əqdlərə də şamil edilir (Mülki Məcəllə, maddə 339.1). Əqd etibarsız sayıldıqda tərəflər aldıqlarını bir-birinə qaytarır (Mülki Məcəllə, maddə 339.5). Maraqlı şəxs əqdin etibarsız sayılmasına əsas verən halları bildiyi və ya bilməli olduğu gündən bir il ərzində əqdi mübahisə edə bilər (Mülki Məcəllə, maddə 354.2).

Nümunə

Təcili müalicə üçün pula ehtiyacı olan A-nın vəziyyətindən istifadə edən B onun evini bazar qiymətinin cüzi hissəsinə alır; A bu əqdi mübahisələndirə bilər.