Hüquqi terminMülki hüquq
Yalan əqd
Həmçinin: pərdələyici əqd
QISACA
Tərəflərin həqiqətən bağlamaq istədiyi başqa əqdi pərdələmək üçün bağlanan əqd; əhəmiyyətsizdir və ona pərdələnən əqdin qaydaları tətbiq edilir.
Yalan əqd — qanunvericilikdə tərifi
340.2. Yalan əqd başqa əqdi pərdələmək məqsədi ilə bağlanan əqddir. Yalan əqd əhəmiyyətsizdir. Yalan əqdə onun mahiyyəti nəzərə alınmaqla, tərəflərin həmin əqdi bağlayarkən əslində nəzərdə tutduqları əqdə aid olan qaydalar tətbiq edilir.
Yalan əqd nə deməkdir?
Yalan əqddə tərəflər kənar şəxslər üçün bir əqd göstərir, əslində isə başqa əqd bağlamaq niyyətindədirlər. Məcəllə görünən əqdi əhəmiyyətsiz sayır, lakin tərəflər arasındakı münasibəti tənzimsiz qoymur: yalan əqdə onun mahiyyəti nəzərə alınmaqla tərəflərin həmin əqdi bağlayarkən əslində nəzərdə tutduqları əqdə aid olan qaydalar tətbiq edilir (Mülki Məcəllə, maddə 340.2).
Bu cəhət yalan əqdi uydurma əqddən fərqləndirir: uydurma əqd yalnız görünüş üçün bağlanır və tərəflərin heç bir hüquqi nəticə yaratmaq niyyəti olmur (Mülki Məcəllə, maddə 340.1). Hər iki əqd əhəmiyyətsiz əqd kimi bağlandığı andan etibarsızdır (Mülki Məcəllə, maddə 351.1). Etibarsızlıq nəticələrinin tətbiqi haqqında iddia əqdin icrasına başlanıldığı gündən bir il ərzində irəli sürülə bilər (Mülki Məcəllə, maddə 354.1).
Nümunə
Tərəflər mənzilin satışını, pul ödənildiyi halda, bağışlama müqaviləsi kimi rəsmiləşdirir; bu yalan əqddir və tərəflərin münasibətinə alqı-satqıya aid qaydalar tətbiq edilir.
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi, maddə 340.2