Hüquqi terminMülki hüquq
Uydurma əqd
Həmçinin: fiktiv əqd
QISACA
Tərəflərin hüquqi nəticə yaratmaq niyyəti olmadan, yalnız görünüş üçün bağladığı əqd; Mülki Məcəlləyə görə əhəmiyyətsizdir.
Uydurma əqd — qanunvericilikdə tərifi
340.1. Uydurma əqd ona uyğun hüquqi nəticələr yaratmaq niyyəti olmadan yalnız görünüş üçün bağlanmış əqddir. Uydurma əqd əhəmiyyətsizdir.
Uydurma əqd nə deməkdir?
Uydurma əqddə tərəflər əqdin zahiri görünüşünü yaradır, lakin ona uyğun hüquqi nəticələrin — məsələn, mülkiyyətin keçməsinin — yaranmasını istəmirlər. Məcəllə belə əqdi əhəmiyyətsiz sayır (Mülki Məcəllə, maddə 340.1), yəni onun etibarsızlığı üçün məhkəmə qərarı tələb olunmur və o, bağlandığı andan etibarsızdır (Mülki Məcəllə, maddə 351.1).
Uydurma əqdi yalan əqddən fərqləndirmək lazımdır: yalan əqd başqa, həqiqətən arzu edilən əqdi pərdələyir və ona tərəflərin əslində nəzərdə tutduqları əqdin qaydaları tətbiq edilir (Mülki Məcəllə, maddə 340.2), uydurma əqdin arxasında isə real razılaşma dayanmır. Əhəmiyyətsiz əqdin etibarsızlığı nəticələrinin tətbiqi haqqında iddia onun icrasına başlanıldığı gündən bir il ərzində irəli sürülə bilər (Mülki Məcəllə, maddə 354.1).
Nümunə
Borclu A əmlakına tutma yönəldilməsin deyə avtomobilini pul almadan qardaşının adına rəsmiləşdirir və ondan özü istifadə etməyə davam edir; bu, uydurma əqddir.
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi, maddə 340.1