Valideynlik hüquqlarından məhrumetmə

Valideynlik hüquqlarından məhrumetmə — qanunvericilikdə tərifi

64.0. Valideynlər (onlardan biri) valideynlik hüquqlarından aşağıdakı hallarda məhrum edilə bilərlər:

64.0.1. öz valideynlik vəzifələrini yerinə yetirmədikdə;

64.0.2. alimenti qəsdən ödəmədikdə;

64.0.3. heç bir üzürlü səbəb olmadan uşağı doğum evindən və yaxud hər hansı sosial xidmət müəssisələrindən götürməkdən imtina etdikdə;

64.0.4. valideynlik hüquqlarından sui-istifadə etdikdə;

64.0.5. uşaqlara qarşı məişət zorakılığı ilə bağlı hərəkətlər törətdikdə;

64.0.6. xroniki alkoqol və narkomaniya xəstəsidirsə; …

Valideynlik hüquqlarından məhrumetmə nə deməkdir?

Məhrumetmə yalnız qanunda sadalanan əsaslarla mümkündür: vəzifələrin yerinə yetirilməməsi, alimentin qəsdən ödənilməməsi, hüquqlardan sui-istifadə, məişət zorakılığı kimi hallardan başqa, uşaqların və ya ərin (arvadın) həyatına və ya sağlamlığına qarşı qəsdən cinayət, habelə uşaqlara qarşı cinsi istismar və ya cinsi zorakılıqla bağlı cinayət törədilməsi də əsas sayılır (Ailə Məcəlləsi, maddə 64.0). İşə valideynlərdən birinin (onları əvəz edən şəxslərin) ərizəsi, müvafiq icra hakimiyyəti orqanının, prokurorun, habelə yetkinlik yaşına çatmayanların hüquqlarını müdafiə edən orqan və ya müəssisələrin müraciəti əsasında baxılır (Ailə Məcəlləsi, maddə 65.2).

Məsələ məhkəmə qaydasında həll olunur (Ailə Məcəlləsi, maddə 65.1); məhkəmə eyni zamanda valideyndən uşağa aliment tutulması barədə də qərar verir (Ailə Məcəlləsi, maddə 65.3). Məhrum edilmiş valideyn qohumluq faktına əsaslanan bütün hüquqları, o cümlədən uşaqdan təminat almaq hüququnu itirir (Ailə Məcəlləsi, maddə 66.1), lakin uşağın saxlanmasını təmin etmək vəzifəsindən azad olunmur (Ailə Məcəlləsi, maddə 66.2). Uşaq məhkəmə qətnaməsindən 6 ay keçdikdən sonra övladlığa götürülə bilər (Ailə Məcəlləsi, maddə 66.6).

Nümunə

Alimenti qəsdən ödəməyən və uşağın tərbiyəsində iştirak etməyən atanı məhkəmə ananın ərizəsi əsasında valideynlik hüquqlarından məhrum edə bilər; bu halda ata uşağı saxlamaq vəzifəsindən azad olunmur.