Hüquqi terminAilə hüququ
Valideynlik hüquqlarının məhdudlaşdırılması
QISACA
Valideyni hüquqlarından məhrum etmədən uşağın məhkəmə qətnaməsi ilə ondan alınması; uşaq üçün təhlükə olduqda tətbiq olunan tədbir.
Qanunvericilikdə tərifi
68.1. Məhkəmə valideynlik hüquqlarından məhrum etmədən uşağın mənafeyini nəzərə almaqla, valideynlərdən (onlardan birindən) uşağın alınması barədə qətnamə qəbul edə bilər.
68.2. Uşağın valideynlərlə (onlardan biri ilə) qalması onlardan asılı olmayan hallarda (psixi pozğunluq və ya başqa xroniki xəstəliklər, ağır vəziyyət və s.) uşağın həyatı üçün təhlükə yaradırsa, valideynlik hüquqlarının məhdudlaşdırılmasına yol verilir.
Sadə dildə izah
Məhdudlaşdırma məhrumetmədən fərqlənir: məhkəmə valideyni hüquqlarından məhrum etmədən, uşağın mənafeyini nəzərə alaraq onun valideyndən alınması barədə qətnamə qəbul edir (Ailə Məcəlləsi, maddə 68.1). Buna valideyndən asılı olmayan səbəblərdən (psixi pozğunluq, xroniki xəstəlik, ağır vəziyyət və s.) uşağın həyatı üçün təhlükə yarandıqda (Ailə Məcəlləsi, maddə 68.2), habelə valideynin davranışı uşaq üçün təhlükəli olub məhrumetmə üçün əsas olmadıqda yol verilir (Ailə Məcəlləsi, maddə 68.3).
Valideyn uşağın tərbiyəsi ilə şəxsən məşğul olmaq, uşaqlı valideynlərə verilən dövlət müavinətləri və imtiyazlar hüququnu itirir (Ailə Məcəlləsi, maddə 69.1), lakin uşağı saxlamaq vəzifəsi qalır (Ailə Məcəlləsi, maddə 69.2). Valideyn davranışını dəyişməzsə, qətnamədən 6 ay keçdikdən sonra müvafiq icra hakimiyyəti orqanı məhrumetmə iddiası qaldırmalıdır (Ailə Məcəlləsi, maddə 68.3). Əsaslar aradan qalxdıqda məhkəmə uşağın valideynə qaytarılması barədə qətnamə qəbul edə bilər (Ailə Məcəlləsi, maddə 70.1).
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsi, maddə 68