Real zərər

Real zərər — qanunvericilikdə tərifi

21.2. Zərər dedikdə, hüququ pozulmuş şəxsin pozulmuş hüququnu bərpa etmək üçün çəkdiyi və ya çəkməli olduğu xərclər, əmlakından məhrum olması və ya əmlakının zədələnməsi (real zərər), habelə hüququ pozulmasaydı, həmin şəxsin adi mülki dövriyyə şəraitində əldə edəcəyi gəlirlər (əldən çıxmış fayda) başa düşülür.

Real zərər nə deməkdir?

Real zərər Mülki Məcəllədə zərər anlayışının iki tərkib hissəsindən biridir və iki növ itkini birləşdirir. Birincisi, zərərçəkənin pozulmuş hüququnu bərpa etmək üçün artıq çəkdiyi və ya hələ çəkməli olduğu xərclərdir. İkincisi, əmlakdan məhrum olma, yəni əmlakın itirilməsi və ya onun zədələnməsidir. Başqa sözlə, real zərər şəxsin mövcud əmlak vəziyyətinin faktiki azalmasını əks etdirir.

Zərərin ikinci hissəsi olan əldən çıxmış faydadan fərqli olaraq, real zərər əldə edilməmiş gəliri deyil, artıq mövcud olan əmlakın itkisini əhatə edir. Qanunda və ya müqavilədə ayrı qayda yoxdursa, zərərçəkən vurulmuş zərərin əvəzinin tam ödənilməsini tələb edə bilər (Mülki Məcəllə, maddə 21.1). Məcəllənin bəzi normaları isə məhz real zərərin əvəzinin ödənilməsini nəzərdə tutur: məsələn, açıq hərracın təşkilatçısı ondan müəyyən edilmiş müddətləri pozmaqla imtina etdikdə iştirakçılara dəyən real zərərin əvəzini ödəməlidir (Mülki Məcəllə, maddə 415.3).

Nümunə

Qonşunun mənzilindən axan su A-nın mənzilində təmir tələb edən zədə yaradıbsa, təmir xərcləri A üçün real zərər sayılır.