Hüquqi terminProsessual hüquq
Qətnamənin qanuniliyi və əsaslılığı
QISACA
Məhkəmə qətnaməsinin tətbiq edilməli hüquq normalarına uyğun çıxarılması və iş üzrə müəyyən edilmiş hallarla əsaslandırılması tələbi.
Qətnamənin qanuniliyi və əsaslılığı — qanunvericilikdə tərifi
217.1. Məhkəmənin qətnaməsi qanuni və əsaslı olmalıdır.
217.2. Qətnamə mübahisəli hüquq münasibətinin yarandığı zaman qüvvədə olan maddi hüquq normalarına və işin baxılması zamanı qüvvədə olan prosessual hüquq normalarına uyğun çıxarılmalıdır.
217.3. Qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır.
217.4. Məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır.
Qətnamənin qanuniliyi və əsaslılığı nə deməkdir?
Qanunilik qətnamənin hüquq normalarına uyğunluğunu, əsaslılıq isə onun faktiki tərəfinin düzgünlüyünü ifadə edir. Zaman baxımından maddi hüquq normaları mübahisəli münasibətin yarandığı, prosessual normalar isə işə baxıldığı vaxt qüvvədə olan redaksiyada tətbiq edilir. Əsaslı qətnamədə məhkəmənin nəticələri iş üzrə müəyyən edilmiş hallardan və tərəflərin qarşılıqlı münasibətindən irəli gəlməlidir.
Məhkəmə qətnaməni yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır; elektron məhkəmə icraatında bu sübutlar həm də elektron icraat materiallarına əlavə edilmiş olmalıdır (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 217.5). Bu tələblərin pozulması, o cümlədən normaların düzgün tətbiq edilməməsi, halların aydınlaşdırılmaması və ya sübut edilməməsi apellyasiya qaydasında ləğv üçün əsasdır (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 385.1). Prosessual normanın pozulması isə yalnız düzgün olmayan qətnamənin qəbuluna səbəb olduqda ləğvə əsas olur (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 387.1).
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsi, maddə 217