Hüquqi terminMülki hüquq
Ölmüş elan edilmə
QISACA
Yaşayış yerində beş il, həlak təhlükəli şəraitdə itkin düşdükdə isə altı ay ərzində xəbər çıxmayan şəxsin məhkəmə qaydasında ölmüş sayılması.
Ölmüş elan edilmə — qanunvericilikdə tərifi
41.1. Əgər şəxsin yaşayış yerində onun harada olması barədə beş il ərzində məlumat olmazsa, habelə o, ölüm təhlükəsi törədən və ya hansısa bədbəxt hadisədən həlak olduğunu güman etməyə əsas verən şəraitdə xəbərsiz itkin düşərsə və ondan altı ay ərzində xəbər çıxmazsa, o, məhkəmə qaydasında ölmüş elan edilə bilər.
Ölmüş elan edilmə nə deməkdir?
Ölmüş elan edilmə şəxsin taleyi uzun müddət məlum olmadıqda onun hüquqi vəziyyətini müəyyənləşdirmək üçün məhkəmə qaydasında tətbiq olunur. Ümumi əsas yaşayış yerində şəxsin harada olması barədə beş il ərzində məlumatın olmamasıdır. Şəxs ölüm təhlükəsi törədən və ya bədbəxt hadisədən həlak olduğunu güman etməyə əsas verən şəraitdə itkin düşübsə, altı ay kifayətdir. Hərbi əməliyyatlarla əlaqədar itkin düşmüş şəxs hərbi əməliyyatların qurtardığı gündən azı iki il keçdikdən sonra ölmüş elan edilə bilər (Mülki Məcəllə, maddə 41.2).
Məhkəmə qərarının qanuni qüvvəyə mindiyi gün şəxsin ölüm günü sayılır (Mülki Məcəllə, maddə 41.3), lakin məhkəmə şəxsin həlakının güman edildiyi günü də onun ölüm günü saya bilər (Mülki Məcəllə, maddə 41.4). Miras fiziki şəxsin ölümü və ya məhkəmə tərəfindən ölmüş elan edilməsi ilə açılır (Mülki Məcəllə, maddə 1145). Ölmüş elan edilmiş şəxs gəldikdə və ya olduğu yer aşkar edildikdə məhkəmə qərarı ləğv edir (Mülki Məcəllə, maddə 42.1); o, əvəzsiz olaraq başqasına verilmiş əmlakının qalan hissəsinin qaytarılmasını tələb edə bilər (Mülki Məcəllə, maddə 42.2).
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi, maddə 41.1