Hüquqi terminProsessual hüquq
İcrada dönüş
QISACA
İcra edilmiş qətnamə ləğv edildikdən sonra onun əsasında bir tərəfin xeyrinə alınanların digər tərəfə qaytarılması və ya dəyərinin tutulması.
İcrada dönüş — qanunvericilikdə tərifi
236-1.1. İcra edilmiş qətnamə ləğv edildikdə və işə yenidən baxıldıqdan sonra iddianın tamamilə və ya onun bir hissəsinin rədd edilməsi haqqında qətnamə, yaxud iş üzrə icraata xitam verilməsi, yaxud da iddianın baxılmamış saxlanması haqqında qərardad çıxarıldıqda bu aktı qəbul etmiş məhkəmə icrada dönüş edilməsi barədə tədbirlər görməli, o cümlədən ləğv edilmiş qətnamə üzrə bir tərəfin xeyrinə alınanları digər tərəfə qaytarmalı, əmlakı qaytarmaq mümkün olmadıqda isə, həmin əmlakın dəyərini tutmalıdır.
İcrada dönüş nə deməkdir?
İcrada dönüş icra olunmuş, lakin sonradan ləğv edilmiş qətnamənin nəticələrini aradan qaldırmaq, yəni tərəfləri əvvəlki əmlak vəziyyətinə qaytarmaq vasitəsidir. Bunun üçün təkcə qətnamənin ləğvi kifayət deyil: işə yenidən baxılaraq iddianın rədd edilməsi, icraata xitam verilməsi və ya iddianın baxılmamış saxlanması barədə yeni akt çıxarılmalıdır. Əmlakı qaytarmaq mümkün olmadıqda onun dəyəri tutulur.
Məhkəmə bu məsələyə öz təşəbbüsü ilə baxmalı və onu yeni qətnamədə və ya qərardadda həll etməlidir (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 236-1.2). Həll edilmədikdə işdə iştirak edən şəxslərin, habelə icranın hüquq və vəzifələrinə toxunduğu digər şəxslərin ərizəsi ilə qərardad qəbul edilir (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 236-1.3). Qayda kassasiya, əlavə kassasiya və yeni açılmış hallar üzrə baxışda da tətbiq olunur (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 236-1.5), icra edilmiş qərardadlara isə müvafiq olaraq şamil edilir (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 236-1.6).
Nümunə
Qətnamə ilə A-dan 3000 manat tutulub B-yə verilibsə və qətnamə sonradan ləğv edilərək iddia rədd olunubsa, məhkəmə həmin məbləğin A-ya qaytarılmasını həll edir.
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsi, maddə 236-1.1