Hesablama metodu

Hesablama metodu — qanunvericilikdə tərifi

Hesablama metodu ilə uçot aparan vergi ödəyicisi gəlir əldə edilməsinin və xərc çəkilməsinin faktiki vaxtından asılı olmayaraq gəlirini və xərcini müvafiq surətdə gəlir almaq hüququnun əldə edildiyi və ya xərcin çəkilməsi barədə öhdəliyin yarandığı vaxt nəzərə almalıdır.

Hesablama metodu nə deməkdir?

Hesablama metodu ilə uçot aparan vergi ödəyicisi gəliri və xərci onların faktiki alınması və ya ödənilməsi vaxtına görə deyil, gəlir almaq hüququnun əldə edildiyi və xərc çəkilməsi barədə öhdəliyin yarandığı vaxt nəzərə alır (Vergi Məcəlləsi, maddə 134). Məbləğ qeyd-şərtsiz ödənilməli olduqda və ya vergi ödəyicisi müqavilə üzrə bütün öhdəliklərini yerinə yetirdikdə gəlir almaq hüququ əldə edilmiş sayılır (Vergi Məcəlləsi, maddə 135.1); iş və xidmətlər üzrə bu an işlərin və xidmətlərin tam başa çatdığı vaxtdır (Vergi Məcəlləsi, maddə 135.2).

Xərc isə vergi ödəyicisi maliyyə öhdəliyini birmənalı qəbul etdikdə, onun məbləği dəqiq qiymətləndirildikdə və tərəflər müqavilə üzrə öhdəliklərini yerinə yetirdikdə, yaxud məbləğ qeyd-şərtsiz ödənilməli olduqda çəkilmiş sayılır (Vergi Məcəlləsi, maddə 136.1). Kiçik, orta və iri sahibkarlıq subyektləri uçotu məhz hesablama metodu ilə aparırlar (Vergi Məcəlləsi, maddə 130.4).

Nümunə

Dekabrda işi tam başa çatdırıb haqqını fevralda alan orta sahibkarlıq subyekti bu gəliri dekabr ayının gəliri kimi uçota alır.