Hüquqi terminProsessual hüquq
Cinayət işinin başlanması
Həmçinin: cinayət işi başlanması, cinayət işinin açılması
QISACA
Cinayət haqqında məlumat (səbəb) və cinayət əlamətlərinə işarə edən kifayət qədər dəlillər (əsas) olduqda cinayət təqibi üzrə icraatın açılması.
Cinayət işinin başlanması — qanunvericilikdə tərifi
Cinayət işinin başlanması üçün səbəb kimi törədilmiş və ya hazırlanan cinayət haqqında fiziki şəxs tərəfindən verilən ərizə, hüquqi şəxsin (vəzifəli şəxsin) və ya media subyektinin məlumatları, yaxud bu məlumatların təhqiqatçı, müstəntiq və ya prokuror tərəfindən bilavasitə aşkar edilməsi ola bilər.
46.3. Cinayət işinin başlanması üçün əsas cinayətin əlamətlərinə işarə edən kifayət qədər dəlillərin olmasıdır.
Cinayət işinin başlanması nə deməkdir?
Cinayət işinin başlanması ilə cinayət təqibi üzrə icraat açılır: ictimai və ictimai-xüsusi ittiham qaydasında bunun üçün həm müvafiq səbəb, həm də əsas olmalıdır (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 46.1). Məcəllə bu iki anlayışı fərqləndirir: səbəb cinayət haqqında məlumatın mənbəyidir (ərizə, məlumat və ya bilavasitə aşkaretmə), əsas isə həmin məlumatı təsdiq edən, cinayətin əlamətlərinə işarə edən kifayət qədər dəlillərdir (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 46.3).
Cinayət əlamətləri olan əməlin törədildiyini və cinayət təqibini istisna edən halların olmadığını güman etməyə əsas varsa, öz səlahiyyətləri daxilində fəaliyyət göstərən təhqiqatçı, müstəntiq və ya prokuror dərhal cinayət işi başlamalıdır (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 46.3). Məsələn, qətl əlamətləri olan meyit aşkar edildikdə, ictimai və ya yaşayış yerlərində güclü partlayış, yaxud yanğın baş verdikdə prokuror işi aşkar edilmiş fakt üzrə dərhal başlamalıdır (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 209.2). Səbəb qanunsuz olduqda və ya əsas olmadıqda isə cinayət işinin başlanmasının rədd edilməsi haqqında qərar çıxarılır (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 212.1).
Nümunə
Mənzilinə oğurluq məqsədilə daxil olunduğunu bildirən vətəndaşın ərizəsi cinayət işinin başlanması üçün səbəb, hadisə yerində aşkar edilmiş sındırılma izləri isə əsas ola bilər.
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Cinayət-Prosessual Məcəlləsi, maddə 46