Beh

Beh — qanunvericilikdə tərifi

491.1. Beh müqavilənin bağlanmasını təsdiq etmək və icrasını təmin etmək məqsədilə razılığa gələn tərəflərdən birinin müqavilə üzrə digər tərəfə verəcəyi ödənişlər hesabına verdiyi pul məbləğidir.

Beh nə deməkdir?

Beh eyni vaxtda bir neçə funksiya daşıyır: müqavilənin bağlandığını təsdiq edir, ödəniş hesabına verilir və icranı təmin edir. Behin məbləğindən asılı olmayaraq beh haqqında razılaşma yazılı formada bağlanmalıdır, daşınmaz əmlaka sərəncam verilməsi barədə müqavilə ilə bağlı olduqda isə notariat qaydasında təsdiq edilməlidir (Mülki Məcəllə, maddə 491.2). Ödənilmiş məbləğin beh olub-olmadığına şübhə yarandıqda, əksi sübut edilməyibsə, o, avans kimi ödənilmiş sayılır (Mülki Məcəllə, maddə 491.3).

Behin təminat funksiyası müqavilənin taleyində görünür. İcraya başlanana qədər öhdəliyə tərəflərin razılığı ilə və ya icranın mümkün olmaması səbəbindən xitam verildikdə beh qaytarılmalıdır (Mülki Məcəllə, maddə 492.1). Müqavilənin icra edilməməsinə beh vermiş tərəf cavabdehdirsə, beh digər tərəfdə qalır; beh almış tərəf cavabdehdirsə, o, behin iki mislini ödəməlidir (Mülki Məcəllə, maddə 492.2). Bu nəticələr behi adi avansdan fərqləndirir.

Nümunə

Mənzil almaq istəyən A satıcıya beh verib sonra müqaviləni bağlamaqdan əsassız imtina edibsə, beh satıcıda qalır; imtina edən satıcı olsaydı, A-ya behin iki mislini ödəməli olardı.