Elektron protokol

Sənədin növü subyektdən asılıdır (maddə 127-3.2)

Maddə 127-3.2 bütün fəslin açarıdır və iki qolludur. Sadalanan xətalar dövlət informasiya sistemləri (ehtiyatları) vasitəsilə aşkar edildikdə, xətanı törətmiş şəxsin iştirakı olmadan, real vaxt rejimində, səlahiyyətli orqanların informasiya sistemlərində, «Elektron imza və elektron sənəd haqqında» Qanunla müəyyən edilmiş qaydada və maddə 45-2.3-ə uyğun olaraq «Rəqəmsal dövlət maliyyəsi» informasiya sisteminin «İCMAL» altsistemi tərəfindən unikal nömrə verilməklə elektron sənəd tərtib olunur. Burada yol ikiyə ayrılır: hüquqi şəxslər, o cümlədən onların vəzifəli şəxsləri barəsində inzibati xəta haqqında elektron protokol tərtib edilir; fiziki və vəzifəli şəxslər barəsində isə — hüquqi şəxs barəsində elektron protokol tərtib edilmədiyi halda — inzibati tənbeh vermə haqqında elektron qərar çıxarılır. Sənəd səlahiyyətli orqanın müvafiq əməkdaşının gücləndirilmiş elektron imzası ilə təsdiqlənir (maddə 127-3.2).

Ardıcıllığı yadda saxlamaq asandır: xəta dövlət informasiya sistemi ilə aşkarlanır, sənəd şəxsin iştirakı olmadan və real vaxt rejimində elektron formada tərtib olunur, ona «İCMAL» altsistemi tərəfindən unikal nömrə verilir və sənəd gücləndirilmiş elektron imza ilə təsdiqlənir (maddə 127-3.2).

⚠ İmtahan tələsi: «elektron protokol» ilə «elektron qərar» yerlərini dəyişməyin. Hüquqi şəxs barəsində birinci mərhələdə protokol tərtib edilir — tənbeh qərarı yox (maddə 127-3.2). Vəzifəli şəxs isə hər iki sütunda görünür: hüquqi şəxs barəsində protokol tərtib edilirsə, onun barəsində də elektron protokol tərtib olunur, tərtib edilmirsə, barəsində elektron qərar çıxarılır. İmza da adi deyil, gücləndirilmiş elektron imzadır.

Elektron protokolun altı rekviziti (maddə 127-3.3)

Səlahiyyətli orqanların informasiya sistemlərində tərtib edilən elektron protokolda altı qrup məlumat göstərilir (maddə 127-3.3): protokolun tərtib edildiyi tarix və vaxt (maddə 127-3.3.1); protokol tərtib etmək səlahiyyəti olan orqanın və bunun üçün istifadə edilən dövlət informasiya sisteminin (ehtiyatının) adı (maddə 127-3.3.2); xətanın törədilməsi ilə bağlı müəyyən edilən (aşkar olunan) məlumatlar (maddə 127-3.3.3); barəsində icraat aparılan vəzifəli şəxs haqqında — soyadı, adı, atasının adı, vəzifəsi, fərdi identifikasiya nömrəsi və yaşadığı ünvan — və hüquqi şəxs haqqında — adı, VÖEN-i, hüquqi və faktiki ünvanları — məlumatlar (maddə 127-3.3.4); məsuliyyət nəzərdə tutan müvafiq maddə və həmin maddə üzrə cərimənin məbləği (maddə 127-3.3.5); maddə 127-3.6 və maddə 127-3.7-nin izahı (maddə 127-3.3.6).

📌 Qeyd: protokolun sonuncu rekviziti maddə 127-3.6 və maddə 127-3.7-nin izahıdır (maddə 127-3.3.6): cərimə 10 gün müddətində ödənildikdə protokol elektron qərar hesab edilir (maddə 127-3.6), ödənilmədikdə isə protokol məhkəməyə göndərilir (maddə 127-3.7).

Elektron qərarın yeddi rekviziti (maddə 127-3.4)

Elektron qərarın siyahısı daha genişdir — yeddi bənd (maddə 127-3.4): qərarın çıxarıldığı tarix və vaxt (maddə 127-3.4.1); qərar qəbul etmək səlahiyyəti olan orqanın və istifadə edilən dövlət informasiya sisteminin (ehtiyatının) adı (maddə 127-3.4.2); xəta ilə bağlı aşkar olunan məlumatlar (maddə 127-3.4.3); barəsində icraat aparılan fiziki və ya vəzifəli şəxs haqqında məlumatlar — soyadı, adı, atasının adı, fərdi identifikasiya nömrəsi (əcnəbilərin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxslərin müvəqqəti, yaxud daimi yaşamaq üçün icazə vəsiqələrinin, habelə qaçqın vəsiqəsinin seriyası və nömrəsi), yaşayış yeri və olduğu yer, doğum tarixi, işlədiyi halda iş yeri, sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olduqda VÖEN-i, vəzifəli şəxsə münasibətdə həmçinin vəzifəsi (maddə 127-3.4.4); məsuliyyət nəzərdə tutan müvafiq maddə (maddə 127-3.4.5); cərimənin məbləği və ödənilməsi qaydası (maddə 127-3.4.6); maddə 127-4.1-ə uyğun olaraq qərardan şikayətin verilməsi qaydası və müddəti (maddə 127-3.4.7).

⚠ İmtahan tələsi: iki siyahını qarışdırmayın. Şikayət qaydası və müddəti qərarın rekvizitidir (maddə 127-3.4.7); protokolun siyahısında bu bənd yoxdur, orada maddə 127-3.6 və maddə 127-3.7-nin izahı göstərilir (maddə 127-3.3.6). Doğum tarixi, iş yeri və qaçqın vəsiqəsi kimi məlumatlar da qərarın siyahısındadır (maddə 127-3.4.4), protokolun siyahısında yoxdur (maddə 127-3.3.4).

Məlumatların saxlanması, ödəniş və məhkəməyə göndərmə (maddə 127-3.5–127-3.9)

Dövlət informasiya sistemlərinin (ehtiyatlarının) məlumatları icraat başa çatanadək və hər bir halda şəxs qərar barədə maddə 57-1-də nəzərdə tutulmuş qaydada məlumatlandırıldığı vaxtdan üç aydan az olmayan müddətdə saxlanılmalıdır (maddə 127-3.5).

Elektron protokol üçün Məcəllə maraqlı bir konstruksiya qurur. Barəsində protokol tərtib edilmiş hüquqi şəxs, o cümlədən onun vəzifəli şəxsi cəriməni maddə 57-1 qaydasında məlumatlandırıldığı vaxtdan on gün müddətində ödəyərsə, o, protokolla razılaşmış olur və həmin protokol eyni məzmunlu inzibati tənbeh vermə haqqında elektron qərar hesab edilir (maddə 127-3.6). Bu müddətdə cərimə ödənilmədikdə isə protokol baxılması üçün iki gün müddətində səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) tərəfindən məhkəməyə göndərilir (maddə 127-3.7).

Cərimənin məbləği də ayrıca tənzimlənir: elektron protokol tərtib edildikdə və ya elektron qərar çıxarıldıqda cərimənin məbləği həmin xətaya görə məsuliyyət nəzərdə tutan maddənin sanksiyasında nəzərdə tutulan cərimənin aşağı həddində müəyyən olunur (maddə 127-3.8). Barəsində elektron protokol tərtib edilmiş və ya elektron qərar çıxarılmış şəxs maddə 57-1 üzrə məlumatlandırıldığı vaxtdan təyin olunmuş cəriməni ödəniş kartı və digər ödəmə alətləri vasitəsilə ödəyə bilər (maddə 127-3.9). Ödəniş imkanı da məhz məlumatlandırma anından açılır, sənədin tərtib edildiyi gündən deyil (maddə 127-3.9).

Maddə 127-3.8-ə diqqət yetirin: elektron protokolda və elektron qərarda cərimənin məbləği sanksiyanın aşağı həddində müəyyən olunur; «yuxarı həddində» və ya «aralıq məbləğdə» variantları yanlışdır (maddə 127-3.8).

⚠ İmtahan tələsi: maddə 127-3.6-dakı 10 gün ödəniş müddətidir və onun başlanğıcı məlumatlandırma anıdır, protokolun tərtib edildiyi gün deyil. Ödəniş burada sadəcə borcun bağlanması deyil — o, razılaşma kimi qiymətləndirilir və protokolu qərara çevirir (maddə 127-3.6). Maddə 127-3.7-dəki 2 gün isə orqanın öhdəliyidir, şəxsin deyil.

Elektron qərardan şikayət (maddə 127-4)

Barəsində maddə 127-3.2 qaydasında elektron qərar çıxarılmış fiziki şəxs və ya vəzifəli şəxs qərarla razılaşmadıqda, həmin qərar ona maddə 57 ilə müəyyən olunmuş rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan iyirmi gün müddətində yuxarı səlahiyyətli orqana (vəzifəli şəxsə) və məhkəməyə şikayət verə bilər. Şikayət şəxsən verilə, yaxud poçt və ya internet vasitəsilə elektron qaydada göndərilə bilər (maddə 127-4.1).

Yuxarı səlahiyyətli orqan araşdırma aparmaqla qərarın ləğvi üçün əsaslar müəyyən edərsə, elektron qərarı ləğv edir; belə əsaslar müəyyən olunmadıqda isə qərarın dəyişdirilmədən saxlanılması barədə qərar qəbul edir (maddə 127-4.2). Bu qərarlar müvafiq səlahiyyətli orqanın informasiya sistemində yerləşdirilir, habelə «Rəqəmsal dövlət maliyyəsi» informasiya sisteminin «İCMAL» altsisteminə və müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) informasiya sisteminə ötürülür (maddə 127-4.3).

📌 Qeyd: maddə 127-4 elektron qərardan şikayətə aiddir. Hüquqi şəxs barəsində tərtib edilmiş elektron protokol bu maddədə şikayət predmeti kimi göstərilmir — orada yol başqadır: ya 10 gün ərzində ödəniş (maddə 127-3.6), ya da işin məhkəmədə həlli (maddə 127-3.7). Maddə 127-4.1 şikayət hüququnu barəsində elektron qərar çıxarılmış fiziki şəxsə və vəzifəli şəxsə verir.

📌 Yadda saxla — testlərdə ən çox düşən 12 fakt

1. Qayda maddə 127-3.1-in qapalı siyahısındakı xətalar dövlət informasiya sistemləri ilə aşkar olunduqda tətbiq edilir (maddə 127-3.1)
2. Hüquqi şəxs və onun vəzifəli şəxsi barəsində — elektron protokol (maddə 127-3.2)
3. Fiziki və vəzifəli şəxslər barəsində — elektron qərar, hüquqi şəxs barəsində protokol tərtib edilmədikdə (maddə 127-3.2)
4. Sənəd gücləndirilmiş elektron imza ilə təsdiqlənir (maddə 127-3.2)
5. Elektron protokolda 6, elektron qərarda 7 qrup məlumat göstərilir (maddə 127-3.3, maddə 127-3.4)
6. Protokolun rekviziti maddə 127-3.6 və maddə 127-3.7-nin izahıdır (maddə 127-3.3.6)
7. Qərarın rekviziti isə şikayətin qaydası və müddətidir (maddə 127-3.4.7)
8. Sistem məlumatları 3 aydan az olmayan müddətdə saxlanılır (maddə 127-3.5)
9. 10 gün ərzində ödəniş razılaşma sayılır və protokol elektron qərar hesab edilir (maddə 127-3.6)
10. Ödənilmədikdə protokol 2 gün ərzində məhkəməyə göndərilir (maddə 127-3.7)
11. Cərimə sanksiyanın aşağı həddində müəyyən olunur (maddə 127-3.8)
12. Elektron qərardan 20 gün ərzində yuxarı orqana və məhkəməyə şikayət verilə bilər (maddə 127-4.1)

Biliyini yoxla: Dərs 18 testi — 25 sual · bütün testlər

Əvvəlki mövzu: elektron kabinet (maddə 125–127-1).

Növbəti mövzu: şikayət və protest (maddə 128–137).