Yaşa görə əmək pensiyası

Yaşa görə əmək pensiyası — qanunvericilikdə tərifi

63 yaşına çatmış kişilərin və 60 yaşına çatmış qadınların fərdi şəxsi hesabın sığorta hissəsində qeydə alınmış pensiya kapitalı əmək pensiyasının minimum məbləğindən az olmayan pensiya təminatına imkan verdikdə sığorta stajından asılı olmayaraq, bu pensiya təminatına imkan vermədikdə isə azı 25 il sığorta stajı olduqda (2017-ci il iyulun 1-dək yaşa görə əmək pensiyası təyin edilmiş şəxslər istisna olmaqla) yaşa görə əmək pensiyası hüququ vardır.

Yaşa görə əmək pensiyası nə deməkdir?

Yaşa görə əmək pensiyası iki şərtə bağlıdır: yaş həddi və sığorta təminatı. Maddədə kişilər üçün 63, qadınlar üçün 60 yaş göstərilir; fərdi şəxsi hesabın sığorta hissəsindəki pensiya kapitalı minimum məbləğdən az olmayan pensiyaya imkan verirsə, staj tələb olunmur, imkan vermirsə, azı 25 il sığorta stajı olmalıdır. Maddənin qeydinə görə bu yaş hədləri 2017-ci il iyulun 1-dən başlayaraq hər il 6 ay artırılır: kişilər üçün 2021-ci il iyulun 1-dək, qadınlar üçün 2027-ci il iyulun 1-dək (Əmək pensiyaları haqqında Qanun, maddə 7).

Pensiyanın məbləği sığorta və yığım hissələrinin cəmidir (Əmək pensiyaları haqqında Qanun, maddə 10.4); pensiya hüququ olan şəxsin müraciəti əsasında ömürlük təyin edilir (Əmək pensiyaları haqqında Qanun, maddə 32.1). Bəzi şəxslər üçün yaş həddi azaldılır: beş və daha çox uşağı və ya əlilliyi olan uşağı olan valideynlər üçün qanundakı şərtlərlə 5 il (Əmək pensiyaları haqqında Qanun, maddə 8.1), habelə yeraltı, zərərli və ağır işlərdə qanunda göstərilən müddət çalışmış şəxslər üçün 5 il (Əmək pensiyaları haqqında Qanun, maddə 9.1).