Vicdanlı əldə edən

Vicdanlı əldə edən — qanunvericilikdə tərifi

182.1. Əşyanı özgəninkiləşdirənin onun mülkiyyətçisi olmadığı, lakin bu fakt barədə vicdanlı əldə edən olduğu hallarda da əldə edən əşyanın mülkiyyətçisi olur. Əgər əldə edən özgəninkiləşdirənin mülkiyyətçi olmadığını bilirmişsə və ya bilməli idisə, vicdanlı əldə edən sayılmır.

Vicdanlı əldə edən nə deməkdir?

Vicdanlı əldə edən haqqında qayda mülkiyyətçi olmayan şəxsdən əşya almış şəxsi qoruyur: əldə edən vicdanlıdırsa, özgəninkiləşdirənin mülkiyyətçi olmamasına baxmayaraq əşyanın mülkiyyətçisi olur. Vicdanlılıq yalnız faktiki biliklə ölçülmür: əldə edən özgəninkiləşdirənin mülkiyyətçi olmadığını bilməli idisə, bu da vicdanlılığı istisna edir. Vicdanlılıq əşya verilənə qədər mövcud olmalıdır (Mülki Məcəllə, maddə 182.1).

Bu qaydanın mühüm istisnaları var. Daşınar əşya mülkiyyətçi tərəfindən itirilmişsə, ondan oğurlanmışsa və ya iradəsinin ziddinə başqa şəkildə onun sahibliyindən çıxmışsa, yaxud əldə edən onu əvəzsiz almışsa, əldə edən vicdanlı ola bilməz. Bu məhdudiyyətlər auksionda özgəninkiləşdirilmiş pula, sənədli qiymətli kağızlara və əşyalara tətbiq olunmur (Mülki Məcəllə, maddə 182.2). Daşınmaz əmlakda isə əqd əsasında hüquq əldə edən şəxsin xeyrinə reyestrdəki qeyd, etiraz daxil edilmədikdə və o, qeydin qeyri-dəqiqliyini bilmədikdə həqiqi hesab edilir (Mülki Məcəllə, maddə 140).

Nümunə

A dostundan müvəqqəti götürdüyü velosipedi özününkü kimi B-yə satır; B bunu bilmir və bilməli deyil, buna görə velosipedin mülkiyyətçisi olur. Velosiped oğurlanmış olsaydı, B vicdanlı əldə edən sayılmazdı.