Mülkiyyətin müdafiəsi

Mülkiyyətin müdafiəsi — qanunvericilikdə tərifi

157.1. Mülkiyyətçinin mülkiyyət hüququnun tanınmasını tələb etmək ixtiyarı vardır.

157.2. Mülkiyyətçi özgəsinin qanunsuz sahibliyindən öz əmlakını geri tələb edə bilər.

157.4. Əgər mülkiyyətə qəsd və ya başqa maneələr əşyanı götürmədən və ya ondan məhrum etmədən törədilirsə, mülkiyyətçi qəsd edəndən bu hərəkətlərə son qoymağı tələb edə bilər.

Mülkiyyətin müdafiəsi nə deməkdir?

Mülki Məcəllə mülkiyyətçiyə hüququnu müdafiə etmək üçün üç əsas tələb vasitəsi verir: mülkiyyət hüququnun tanınması tələbi, əmlakın özgəsinin qanunsuz sahibliyindən geri tələb edilməsi və əşyanı əlindən almadan mülkiyyətə qəsd edən hərəkətlərə son qoyulması tələbi. Sonuncu halda belə hərəkətlər davam etdirilərsə, mülkiyyətçi onlara son qoyulmasını məhkəmə vasitəsilə tələb edə bilər (Mülki Məcəllə, maddə 157.4).

Əmlak geri tələb edilərkən sahibin vicdanlılığı əhəmiyyət daşıyır. Vicdansız sahibdən əmlakın onda olduğu bütün vaxt ərzində götürdüyü və ya götürməli olduğu gəlirlərin qaytarılması, vicdanlı sahibdən isə yalnız sahibliyin qanunsuz olduğunu bildiyi və ya bilməli olduğu, yaxud məhkəmə bildirişini aldığı vaxtdan sonrakı gəlirlərin qaytarılması tələb edilə bilər (Mülki Məcəllə, maddə 157.5). Bu hüquqlar mülkiyyətçi olmasa da, Məcəllədə və ya müqavilədə nəzərdə tutulan əsasla əmlaka sahiblik edən şəxsə də mənsubdur (Mülki Məcəllə, maddə 157.8).

Nümunə

Mülkiyyətçi mənzilini qanunsuz tutmuş şəxsdən mənzilin geri qaytarılmasını, mənzilinə daim su axıdan qonşudan isə bu hərəkətlərə son qoyulmasını tələb edə bilər.