Hüquqi terminCinayət hüququ
Tərbiyəvi xarakterli məcburi tədbirlər
QISACA
Cinayət törətmiş yetkinlik yaşına çatmayana tətbiq edilən xəbərdarlıq, nəzarətə vermə, ziyanı aradan qaldırma və davranışa məhdudiyyət tədbirləri.
Tərbiyəvi xarakterli məcburi tədbirlər — qanunvericilikdə tərifi
Yetkinlik yaşına çatmayanlara aşağıdakı tərbiyəvi xarakterli məcburi tədbirlər tətbiq edilə bilər:
88.2.1. xəbərdarlıq;
88.2.2. valideynlərin və ya onları əvəz edən şəxslərin və yaxud müvafiq dövlət orqanının nəzarətinə vermək;
88.2.3. vurulmuş ziyanın aradan qaldırılması vəzifəsini həvalə etmək;
88.2.4. yetkinlik yaşına çatmayanın asudə vaxtını məhdudlaşdırmaq və onun davranışı ilə bağlı xüsusi tələblər müəyyən etmək.
Tərbiyəvi xarakterli məcburi tədbirlər nə deməkdir?
Tərbiyəvi xarakterli məcburi tədbirlər yetkinlik yaşına çatmayanın cəza çəkmədən islah olunmasına yönəlib. Yetkinlik yaşına çatmayan ilk dəfə böyük ictimai təhlükə törətməyən və ya az ağır cinayət etdikdə və bu tədbirlərlə islah olunması mümkün hesab edildikdə cinayət məsuliyyətindən azad edilə bilər (Cinayət Məcəlləsi, maddə 88.1). Eyni vaxtda bir neçə tədbir tətbiq oluna bilər (Cinayət Məcəlləsi, maddə 88.3).
Tədbirlərin məzmunu Məcəllədə açıqlanır: xəbərdarlıq vurulmuş ziyanın və cinayətləri təkrar törətməyin nəticələrinin izah edilməsindən, nəzarətə vermə isə valideynlərin və ya müvafiq orqanın üzərinə tərbiyəvi təsir göstərmək və davranışa nəzarət etmək vəzifəsi qoyulmasından ibarətdir. Asudə vaxtın məhdudlaşdırılması müəyyən yerlərə getməmək, günün müəyyən vaxtlarından sonra evdən kənarda olmamaq kimi tələbləri nəzərdə tuta bilər (Cinayət Məcəlləsi, maddə 87). Tədbirlər mütəmadi olaraq yerinə yetirilmədikdə onlar ləğv edilir və materiallar məhkəməyə göndərilir (Cinayət Məcəlləsi, maddə 88.4).
Nümunə
İlk dəfə az ağır cinayət, məsələn, oğurluq etmiş on beş yaşlı yeniyetmə cinayət məsuliyyətindən azad edilərək valideynlərinin nəzarətinə verilə bilər.
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsi, maddə 88.2