Hüquqi terminProsessual hüquq
Sübutların təmin edilməsi
QISACA
Sonradan təqdim edilməsi mümkünsüz və ya çətin ola biləcək sübutların məhkəmə və ya notarius tərəfindən əvvəlcədən qeydə alınıb qorunması.
Sübutların təmin edilməsi — qanunvericilikdə tərifi
85.1. Özləri üçün zəruri sübutların təqdim edilməsinin nəticə etibarı ilə mümkün olmayacağından və ya çətin olacağından ehtiyat etməyə əsası olan şəxslər, o cümlədən arbitraj icraatının tərəfləri və ya arbitraj məhkəməsi bu sübutların təmin olunmasını məhkəmədən xahiş edə bilərlər.
Sübutların təmin edilməsi nə deməkdir?
Sübutların təmin edilməsinin məqsədi iş üçün vacib olan sübutu itmək və ya dəyişmək təhlükəsindən əvvəlcədən qorumaqdır. Ərizədə təmin edilməli sübutlar, onlarla təsdiq edilməli hallar, müraciətin səbəbləri və sübutların hansı iş üçün lazım olduğu göstərilir (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 86.2). Məhkəmə sübutları, xüsusən şahidləri dindirməklə, ekspertiza təyin etməklə, yazılı və maddi sübutları tələb və müayinə etməklə təmin edir (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 87.2).
Məhkəmədə işə başlamazdan əvvəl sübutların təmin edilməsini notariuslar, konsul idarələrinin vəzifəli şəxsləri və notarius hərəkətlərini yerinə yetirən digər şəxslər həyata keçirir (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 85.2). Bu imkandan arbitraj icraatının tərəfləri və arbitraj məhkəməsi də istifadə edə bilər (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 85.1). Məhkəmə təmin etmə barədə qərardad çıxarır (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 87.4), toplanmış materiallar isə işə baxan məhkəməyə göndərilir (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 87.5).
Nümunə
Mübahisəli təmir işlərinin izləri tezliklə yox ola biləcəksə, maraqlı şəxs ekspertiza təyin etməklə sübutun təmin edilməsini məhkəmədən xahiş edə bilər.
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsi, maddə 85.1