Normativ hüquqi aktların rəsmi şərhi

Normativ hüquqi aktların rəsmi şərhi — qanunvericilikdə tərifi

90.1. Normativ hüquqi aktın məzmununda qeyri-müəyyənliklər və fərqlər, habelə tətbiqi təcrübəsində ziddiyyətlər aşkar edildikdə həmin aktı qəbul etmiş normayaratma orqanı və ya Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 130-cu maddəsinin IV hissəsinə uyğun olaraq Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Məhkəməsi müvafiq normaları rəsmi şərh edir.

90.2. Normativ hüquqi akt şərh edildikdə onun normalarının məzmunu izah edilir və dəqiqləşdirilir, onların qanunvericilikdə yeri, habelə ictimai münasibətlərin eyni növünün müxtəlif aspektlərini tənzimləyən digər normalar ilə funksional və başqa əlaqələri müəyyən edilir.

Normativ hüquqi aktların rəsmi şərhi nə deməkdir?

Rəsmi şərh normanın mənasını hüquqi əhəmiyyət daşıyan qaydada aydınlaşdırır; ona normanın məzmununda qeyri-müəyyənlik olduqda və ya tətbiq təcrübəsində ziddiyyət yarandıqda ehtiyac duyulur. Belə şərhi yalnız aktı qəbul etmiş normayaratma orqanı və ya Konstitusiya Məhkəməsi verə bilər. Konstitusiya Məhkəməsi Konstitusiyanı və qanunları Prezidentin, Milli Məclisin, Nazirlər Kabinetinin, Ali Məhkəmənin, Prokurorluğun və Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin sorğusu əsasında şərh edir (Konstitusiya, maddə 130).

Şərh aktı dəyişdirmək vasitəsi deyil: akt şərh edildikdən sonra həmin şərh nəticəsində aktda dəyişikliklər edilməsinə yol verilmir (Normativ hüquqi aktlar haqqında Konstitusiya Qanunu, maddə 90.3). Genişləndirici və ya məhdudlaşdırıcı şərhə yalnız aktın mətni ilə mənası arasında açıq-aşkar fərq olduqda yol verilir (Normativ hüquqi aktlar haqqında Konstitusiya Qanunu, maddə 90.4). Aktın məzmununun sadə izahı isə şərh hesab edilmir (Normativ hüquqi aktlar haqqında Konstitusiya Qanunu, maddə 90.5).

Nümunə

Ali Məhkəmə eyni qanun normasının məhkəmələr tərəfindən fərqli mənalarda tətbiq edildiyini görüb sorğu verdikdə Konstitusiya Məhkəməsi həmin normanı rəsmi şərh edə bilər.