Hüquqi terminProsessual hüquq
Müəyyən etmə və ya tanınma haqqında iddia
Həmçinin: tanınma haqqında iddia
QISACA
Hüquq münasibətinin mövcudluğunun və ya olmamasının, yaxud inzibati aktın etibarsızlığının məhkəmə tərəfindən tanınmasına yönələn inzibati iddia.
Qanunvericilikdə tərifi
36.1. Müəyyən etmə və ya tanınma haqqında iddia vasitəsi ilə iddiaçı hər hansı hüquq münasibətinin mövcud olması və ya olmamasının, yaxud inzibati aktın etibarsızlığının tanınmasını məhkəmədən tələb edə bilər.
Sadə dildə izah
Müəyyən etmə və ya tanınma haqqında iddia ilə məhkəmədən inzibati orqanı hər hansı hərəkətə məcbur etmək və ya aktı ləğv etmək deyil, mövcud hüquqi vəziyyəti rəsmən təsbit etmək tələb olunur. Onun köməyi ilə artıq icra olunmuş inzibati aktın qanunsuz sayılması da tələb edilə bilər (İnzibati-Prosessual Məcəllə, maddə 36.2). Belə iddia iddiaçının münasibətlərin qısa müddətdə müəyyən edilməsində kifayət qədər maraqlı olduğu hallarda qaldırılır; bu maraq hüquqi, iqtisadi və ya ideya xarakterli ola bilər (İnzibati-Prosessual Məcəllə, maddə 36.3).
Müəyyən etmə iddiası digər iddia növlərinə münasibətdə subsidiar xarakter daşıyır (İnzibati-Prosessual Məcəllə, maddə 36.4). Yəni iddiaçı öz məqsədinə mübahisələndirmə, məcburetmə və ya öhdəliyin icrası haqqında iddia ilə nail ola bilirsə, ilk növbədə həmin iddialardan istifadə edilməlidir. Hansı inzibati aktların etibarsız sayıldığı İnzibati icraat haqqında Qanunda göstərilir (İnzibati icraat haqqında Qanun, maddə 65.1).
Nümunə
Müddəti barədə inzibati orqanla mübahisə yaranmış icazənin hələ qüvvədə olduğunu sübut etmək istəyən şəxs həmin hüquq münasibətinin mövcudluğunun tanınmasını tələb edir.
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının İnzibati-Prosessual Məcəlləsi, maddə 36.1