Hüquqi terminProsessual hüquq
Məhkəmədə nümayəndəlik
Həmçinin: məhkəmə nümayəndəsi
QISACA
Fiziki və ya hüquqi şəxsin məhkəmədəki işini səlahiyyəti lazımi qaydada rəsmiləşdirilmiş nümayəndə, məsələn, yaxın qohum və ya vəkil vasitəsilə aparması.
Məhkəmədə nümayəndəlik — qanunvericilikdə tərifi
69.1. Hər bir fiziki və ya hüquqi şəxs şəxsən, yaxud müvafiq qaydada səlahiyyəti müəyyən edilmiş nümayəndəsi vasitəsi ilə məhkəməyə iddia verə bilər. Zəruri olduqda, məhkəmə izahat vermək üçün tərəfi şəxsən məhkəməyə çağırmaq hüququna malikdir.
69.1-1. Fiziki şəxsin nümayəndəsi onun yaxın qohumu və ya vəkil (bu Məcəllənin 71-ci maddəsində nəzərdə tutulan şəxslər istisna olmaqla) ola bilər. Nümayəndənin məhkəmədə iş aparmaq səlahiyyəti lazımi qaydada rəsmiləşdirilməlidir.
Məhkəmədə nümayəndəlik nə deməkdir?
Nümayəndəlik tərəfin məhkəmədəki işini başqa şəxsə həvalə etməsi deməkdir. Fiziki şəxs üçün nümayəndələrin dairəsi məhduddur — yalnız yaxın qohum və ya vəkil; hüquqi şəxsi isə qanun və təsis sənədləri ilə səlahiyyətli şəxslər, əsas iş yeri həmin hüquqi şəxs olan səlahiyyətli işçilər və ya vəkillər təmsil edir (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 69.2). Ləğv edilən hüquqi şəxsin adından ləğvetmə komissiyasının səlahiyyətli nümayəndəsi çıxış edir (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 69.4).
Nümayəndənin səlahiyyəti etibarnamədə əks etdirilir; fiziki şəxslərin etibarnamələri notariat qaydasında və ya qanunda göstərilən vəzifəli şəxslər tərəfindən təsdiq edilir (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 73.2). İddia ərizəsinin imzalanması, iddiadan imtina, iddianın etirafı, barışıq sazişi bağlanması və məhkəmə aktından şikayət verilməsi kimi səlahiyyətlər etibarnamədə xüsusi göstərilməlidir (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 74.2). Tam fəaliyyət qabiliyyəti olmayan şəxslər (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 71.1), habelə hakimlər, müstəntiqlər, prokurorlar və deputatlar, qanunda göstərilən istisnalar nəzərə alınmaqla, məhkəmədə nümayəndə ola bilməzlər (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 71.2).
Nümunə
A borc işini aparmağı qardaşına tapşırır; qardaşın iddiadan imtina edə bilməsi üçün bu səlahiyyət etibarnamədə ayrıca göstərilməlidir.
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsi, maddə 69