Hüquqdan sui-istifadə

Hüquqdan sui-istifadə — qanunvericilikdə tərifi

560.1. Mülki hüquqlar hüquqa uyğun həyata keçirilməlidir. Hüquqdan yalnız başqalarına ziyan vurmaq məqsədi ilə istifadə edilməsi yolverilməzdir.

560.2. Hüquqdan sui-istifadəyə yol verilmir, bu əsas üzərində həyata keçirilən razılaşmalar və hərəkətlər isə etibarsızdır.

Hüquqdan sui-istifadə nə deməkdir?

Hüquqdan sui-istifadə qadağası hüququn mövcudluğu ilə onun həyata keçirilməsi arasında fərq qoyur: şəxsin hüququ olsa belə, onu yalnız başqasına ziyan vurmaq üçün və ya hüquqa zidd şəkildə həyata keçirməsinə yol verilmir. Nəticə ciddidir: sui-istifadə əsasında bağlanmış razılaşmalar və edilmiş hərəkətlər etibarsız sayılır. Qayda bütün mülki hüquqlara şamil edilir və formal hüququn ədalətsiz məqsədlə istifadəsinin qarşısını alır.

Məcəllə sui-istifadənin xüsusi hallarını sadalayır: qeyri-qanuni və ya müqavilənin ziddinə əldə edilmiş hüquqların həyata keçirilməsi, şəxsin öz vəzifələrini kobudcasına pozmasına baxmayaraq hüquqlarını həyata keçirməsi, digər tərəfin güvəndiyi əvvəlki rəftara zidd hüququn həyata keçirilməsi (Mülki Məcəllə, maddə 560.3). Siyahıya kommersiya hüquqi şəxslərinin bazarda özünün əlverişli vəziyyətindən sui-istifadə etməsi (Mülki Məcəllə, maddə 560.3.5), habelə rəqabəti məhdudlaşdıran razılaşmalar, məsələn qiymətlərin təyin edilməsi və ya bazarların bölünməsi də daxildir (Mülki Məcəllə, maddə 560.3.6).