Faktorinq

Faktorinq — qanunvericilikdə tərifi

655.1. Faktorinq pul tələbinin güzəşt edilməsi müqabilində maliyyələşdirmədir. Faktorinq müqaviləsinə görə bir tərəf (faktor) üçüncü şəxs (borclu) barəsində müştərinin (kreditorun) üçüncü şəxsə mal verməsindən, işlər görməsindən və ya xidmətlər göstərməsindən irəli gələn pul tələbinin hesabına digər tərəfə (müştəriyə) pul vəsaiti verir və ya verməyi öhdəsinə götürür, müştəri isə bu pul tələbini faktora güzəşt edir və ya güzəşt etməyi öhdəsinə götürür.

Faktorinq nə deməkdir?

Faktorinq pul tələbinin güzəşti müqabilində maliyyələşdirmədir. Mal satan, iş görən və ya xidmət göstərən müştəri (kreditor) ödənişi gözləmək əvəzinə həmin pul tələbini faktora güzəşt edir və ya güzəşt etməyi öhdəsinə götürür, faktor isə müştəriyə pul vəsaiti verir. Müştəri faktor qarşısında öz öhdəliyinin icrasını təmin etmək məqsədilə də pul tələbini faktora güzəşt edə bilər (Mülki Məcəllə, maddə 655.3).

Faktorinq müqaviləsi yazılı formada bağlanır (Mülki Məcəllə, maddə 655.5), faktor kimi isə banklar, digər kredit təşkilatları və bu fəaliyyətə icazəsi olan kommersiya təşkilatları çıxış edə bilər (Mülki Məcəllə, maddə 655.6). Pul tələbinin güzəşti barədə borcluya bildiriş verilməlidir (Mülki Məcəllə, maddə 655.2); güzəşt haqqında yazılı bildiriş almış borclu ödənişi faktora etməlidir (Mülki Məcəllə, maddə 657.4). Ayrı qayda irəli gəlmirsə, faktorinqə tələblərin alğı-satqısı və verilməsi haqqında müddəalar tətbiq edilir (Mülki Məcəllə, maddə 656).

Nümunə

Mağazalara mal göndərən şirkət iki ay sonra ödəniləcək məbləği gözləmədən bu tələbi banka güzəşt edir və bankdan dərhal vəsait alır; bildiriş almış mağazalar isə ödənişi banka edir.