Hüquqi terminİnsan hüquqları
Dövlətin idarə olunmasında iştirak hüququ
QISACA
Vətəndaşların dövlət işlərinin idarə edilməsində bilavasitə və ya nümayəndələri vasitəsilə iştirak etmək və dövlət qulluğuna daxil olmaq hüququ.
Qanunvericilikdə tərifi
I. Azərbaycan Respublikası vətəndaşlarının dövlətin idarə olunmasında iştirak etmək hüququ vardır. Bu hüququ onlar bilavasitə və ya nümayəndələri vasitəsilə həyata keçirə bilərlər.
II. Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları dövlət orqanlarında qulluq etmək imkanına malikdirlər. Dövlət orqanlarının vəzifəli şəxsləri Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları sırasından təyin edilirlər. Əcnəbilər və vətəndaşlığı olmayan şəxslər dövlət qulluğuna qanunla müəyyənləşdirilmiş qaydada qəbul edilə bilərlər.
Sadə dildə izah
Dövlətin idarə olunmasında iştirak hüququ Azərbaycan Respublikasının vətəndaşlarına məxsus siyasi hüquqdur. Vətəndaşlar dövlətin idarə olunmasında bilavasitə və ya nümayəndələri vasitəsilə iştirak edə bilər. Dövlət orqanlarına seçmək və seçilmək, habelə referendumda iştirak etmək hüququ Konstitusiyada ayrıca təsbit olunub (Konstitusiya, maddə 56).
Hüququn ikinci tərəfi dövlət qulluğuna bərabər çıxışdır: dövlət qulluğuna qəbul edilmək hüququ irqindən, dinindən, cinsindən, əmlak vəziyyətindən və digər əlamətlərdən asılı olmayaraq, 16 yaşına çatmış, vəzifənin tələblərinə uyğun peşə hazırlığına malik olan və dövlət dilini sərbəst bilən vətəndaşlara məxsusdur (Dövlət qulluğu haqqında Qanun, maddə 27.1). Əcnəbilər və vətəndaşlığı olmayan şəxslər isə dövlət qulluğuna yalnız qanunla müəyyən edilmiş qaydada qəbul oluna bilər.
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası, maddə 55