Cinayət prosesində mülki iddia

Cinayət prosesində mülki iddia — qanunvericilikdə tərifi

Əmlakına vurulmuş ziyana görə fiziki və hüquqi şəxs cinayət mühakimə icraatı zamanı aşağıdakı hallarda mülki iddia verməyə haqlıdır:

181.1.1. ziyan bilavasitə cinayət qanunu ilə nəzərdə tutulmuş əməllə vurulduqda;

181.1.2. ziyan cinayət qanunu ilə nəzərdə tutulmuş əməlin törədilməsi ilə əlaqədar vurulduqda.

Cinayət prosesində mülki iddia nə deməkdir?

Mülki iddia ziyanın ödənilməsi tələbinin cinayət işi ilə birlikdə həll edilməsinə imkan verir. Bilavasitə cinayət əməli ilə vurulmuş ziyan üzrə şəxs itirilmiş və ya zədələnmiş əmlakın dəyərinin, bərpa xərclərinin, itirilmiş gəlirin və mənəvi ziyanın ödənilməsini tələb edə bilər (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 181.2); əməlin törədilməsi ilə əlaqədar ziyana isə müalicə, dəfn, sığorta ödəməsi kimi xərclər aiddir (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 181.3). Şəxs öldükdə iddia hüququ onun varislərinə keçir (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 181.5).

İddia şəxsin nümayəndəsi tərəfindən də verilə bilər (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 181.4). Dövlət əmlakının mühafizəsi üçün, habelə zərər çəkmiş şəxs öz mənafeyini şəxsən müdafiə edə bilmədikdə iddianı prokuror verir; mənəvi ziyana dair iddianı isə yalnız zərər çəkmiş şəxsin xahişi ilə verə bilər (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 181.6). İddiadan imtina qəbul edildikdə iddia üzrə icraata xitam verilir və şəxs cinayət icraatında təkrar iddia vermək hüququnu itirir (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 186.2).

Nümunə

Mənzil oğurluğu işində zərər çəkmiş şəxs oğurlanmış televizorun dəyərinin və sındırılmış qapının təmir xərclərinin ödənilməsi üçün mülki iddia verə bilər.