Cəzadan şərti olaraq vaxtından əvvəl azad etmə

Qanunvericilikdə tərifi

Məhkəmə islah işləri, hərbi xidmət üzrə məhdudlaşdırma, azadlığın məhdudlaşdırılması, intizam xarakterli hərbi hissədə saxlama, müəyyən müddətə azadlıqdan məhrum etmə və ya ömürlük azadlıqdan məhrum etmə növündə cəza çəkən şəxsin islah olunmaq üçün cəzanı tam çəkməsinə lüzum olmadığı qənaətinə gələrsə, onu cəzadan şərti olaraq vaxtından əvvəl azad edə bilər.

Sadə dildə izah

Cəzadan şərti olaraq vaxtından əvvəl azad etmə islah işləri, azadlığın məhdudlaşdırılması, müəyyən müddətə və ya ömürlük azadlıqdan məhrum etmə kimi cəzaları çəkən şəxslərə tətbiq olunur. Onun üçün cəzanın müəyyən hissəsi həqiqətən çəkilməlidir: böyük ictimai təhlükə törətməyən və ya az ağır cinayətə görə ən azı yarısı, ağır cinayətə görə ən azı üçdə iki hissəsi, xüsusilə ağır cinayətə görə ən azı dörddə üç hissəsi (Cinayət Məcəlləsi, maddə 76.3). Azadlıqdan məhrum etmənin həqiqətən çəkilmiş müddəti altı aydan az ola bilməz (Cinayət Məcəlləsi, maddə 76.4).

Azad etmə şərtidir: məhkəmə məhkumun üzərinə cəzanın çəkilməmiş müddəti ərzində icra ediləcək vəzifələr qoya bilər (Cinayət Məcəlləsi, maddə 76.2). Bu dövrdə qəsdən az ağır, ağır və ya xüsusilə ağır cinayət törədildikdə məhkəmə şərti azad etməni ləğv edir və cəzanı hökmlərin məcmusu qaydaları üzrə təyin edir (Cinayət Məcəlləsi, maddə 76.6.3). Bu institut cəzanın çəkilməmiş hissəsinin daha yüngül cəza ilə əvəz edilməsindən fərqlənir: orada şəxs cəzadan azad olunmur, yalnız cəzanın növü dəyişir.

Nümunə

Ağır cinayətə görə doqquz il azadlıqdan məhrum edilmiş məhkum ən azı altı il cəza çəkdikdən sonra şərti olaraq vaxtından əvvəl azad edilə bilər.