Birgə öhdəlik

Birgə öhdəlik — qanunvericilikdə tərifi

500.1. Əgər öhdəliyin icrası bir neçə şəxsə onlardan hər birini öhdəliyin tam icrasında iştirak etməyə borclu edən şəkildə həvalə edilirsə, kreditor isə yalnız birdəfəlik icranı tələb etmək hüququna malikdirsə, onlar birgə borclulardır.

500.2. Birgə öhdəlik müqaviləyə, qanuna və ya öhdəlik predmetinin bölünməzliyinə əsasən əmələ gəlir.

Birgə öhdəlik nə deməkdir?

Birgə öhdəlikdə borcluların hər biri borcun bütün həcminə cavabdehdir, lakin kreditor eyni icranı iki dəfə ala bilməz. Birgə öhdəlik müqaviləyə, qanuna və ya öhdəlik predmetinin bölünməzliyinə əsasən yaranır. Kreditor öz arzusu ilə istənilən borcludan həm tam, həm də hissə-hissə icra tələb edə bilər, öhdəlik tam icra edilənədək isə qalan borcluların öhdəlikləri qüvvədə qalır (Mülki Məcəllə, maddə 501).

Borclulardan birinin öhdəliyi tam icra etməsi qalan borcluları icradan azad edir (Mülki Məcəllə, maddə 503). Bundan sonra öhdəliyi icra etmiş borclu, ayrı qayda yoxdursa, öz payı çıxılmaqla qalan borclulardan onların paylarına mütənasib məbləği reqres qaydasında tələb edə bilər (Mülki Məcəllə, maddə 509.1). Payları müəyyən etmək mümkün deyilsə, borclular bir-biri qarşısında eyni dərəcədə məsuliyyət daşıyırlar (Mülki Məcəllə, maddə 509.2). Bu qayda kreditor üçün əlverişlidir: o, tələbi borclular arasında bölmədən istənilən birinə yönəldə bilər.

Nümunə

A, B və C birgə borclu kimi 3000 manat borc götürübsə, kreditor bütün məbləği təkcə A-dan da tələb edə bilər; borcu ödəmiş A sonra B və C-dən onların paylarını tələb edə bilər.