Hüquqi terminCinayət hüququ
Birbaşa qəsd
QISACA
Şəxsin əməlinin ictimai təhlükəliliyini dərk etdiyi, nəticələrini qabaqcadan gördüyü və onların baş verməsini arzu etdiyi qəsd növü.
Birbaşa qəsd — qanunvericilikdə tərifi
Şəxs öz əməlinin (hərəkət və ya hərəkətsizliyinin) ictimai təhlükəli olduğunu dərk etmiş, onun ictimai təhlükəli nəticələrini qabaqcadan görmüş və bunları arzu etmişdirsə, bu halda cinayət birbaşa qəsdlə törədilmiş hesab olunur.
Birbaşa qəsd nə deməkdir?
Birbaşa qəsd iki elementdən ibarətdir. İntellektual element şəxsin öz əməlinin ictimai təhlükəli olduğunu dərk etməsi və onun ictimai təhlükəli nəticələrini qabaqcadan görməsidir. İradi element isə həmin nəticələrin arzu edilməsidir (Cinayət Məcəlləsi, maddə 25.2). Beləliklə, şəxs məhz zərərli nəticəyə nail olmağa çalışır.
Birbaşa qəsdi dolayı qəsddən fərqləndirən iradi elementdir: dolayı qəsddə şəxs nəticəni arzu etmir, yalnız onun baş verməsinə şüurlu surətdə yol verir (Cinayət Məcəlləsi, maddə 25.3). Hər iki halda əməl qəsdən törədilmiş cinayət sayılır (Cinayət Məcəlləsi, maddə 25.1).
Nümunə
A B-ni öldürmək məqsədilə ona bıçaqla bir neçə zərbə vurur və B ölür; A nəticəni həm qabaqcadan görmüş, həm də arzu etmişdir.
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsi, maddə 25.2