Azad sahibkarlıq hüququ

Azad sahibkarlıq hüququ — qanunvericilikdə tərifi

I. Hər kəs öz imkanlarından, qabiliyyətindən və əmlakından sərbəst istifadə edərək təkbaşına və ya başqaları ilə birlikdə azad sahibkarlıq fəaliyyəti və ya qanunla qadağan edilməmiş digər iqtisadi fəaliyyət növü ilə məşğul ola bilər.

II. Dövlət sahibkarlıq sahəsində yalnız dövlət maraqlarının, insan həyatının və sağlamlığının müdafiəsi ilə bağlı tənzimləməni həyata keçirir.

Azad sahibkarlıq hüququ nə deməkdir?

Azad sahibkarlıq hüququ iqtisadi fəaliyyət azadlığının konstitusiya təminatıdır: şəxs öz imkanlarını, qabiliyyətini və əmlakını sahibkarlığa yönəltmək, bunu təkbaşına və ya başqaları ilə birgə etmək barədə özü qərar verir. Qanunla qadağan edilməmiş istənilən iqtisadi fəaliyyət bu azadlığın çərçivəsinə düşür (Konstitusiya, maddə 59). Sahibkarlıq fəaliyyəti şəxsin müstəqil surətdə həyata keçirdiyi, əsas məqsədi əmlak istifadəsindən, malların istehsalından və ya satışından, işlər görülməsindən və ya xidmət göstərilməsindən mənfəət götürmək olan fəaliyyətdir (Mülki Məcəllə, maddə 13).

Dövlətin bu sahəyə müdaxiləsi məhduddur: o, sahibkarlığı yalnız dövlət maraqlarının, insan həyatının və sağlamlığının müdafiəsi ilə bağlı tənzimləyə bilər (Konstitusiya, maddə 59). Fiziki şəxsin sahibkarlıqla məşğul olmaq hüququ qanunla müəyyən edilmiş şərtlər və qayda gözlənilmədən məhdudlaşdırılarsa, məhdudiyyəti qoymuş orqanın aktı etibarsız olur (Mülki Məcəllə, maddə 31.2).