Hüquqi terminVergi hüququ
Aksiz
QISACA
Tütün məmulatları, spirtli içkilər, neft məhsulları, minik avtomobilləri kimi aksizli malların satış qiymətinə daxil edilən dövlət vergisi.
Aksiz — qanunvericilikdə tərifi
182.1. Aksiz – aksizli malların satış qiymətinə daxil edilən vergidir.
182.2. Azərbaycan Respublikasının ərazisində istehsal edilən, yaxud idxal olunan aksizli mallardan, vergidən azad edilən mallar istisna olunmaqla, aksiz tutulur.
Aksiz nə deməkdir?
Aksiz yalnız qanunla müəyyən edilmiş malların – aksizli malların – satış qiymətinə daxil edilən vergidir və Azərbaycanda istehsal edilən, yaxud idxal olunan aksizli mallardan, vergidən azad edilənlər istisna olmaqla, tutulur (Vergi Məcəlləsi, maddə 182). Aksizli mallara tütün məmulatları və qəlyan, içməli spirt, pivə və spirtli içkilər, energetik içkilər, neft məhsulları, minik avtomobilləri, avtobuslar, motosikletlər və kvadrisikllər, istirahət və idman yaxtaları, idxal olunan platin, qızıl və almaz məmulatları, idxal olunan xəz-dəri məmulatları, habelə mobil cihazlar aiddir (Vergi Məcəlləsi, maddə 190.1).
Aksizin ödəyiciləri Azərbaycanda aksizli malların istehsalı və ya idxalı ilə məşğul olan müəssisələr və fiziki şəxslərdir (Vergi Məcəlləsi, maddə 183.1). Əksər aksizli mallar üzrə vergitutma obyekti yerli mal üçün onun istehsal binasının hüdudlarından kənara buraxılması, idxal malı üçün isə gömrük nəzarətindən çıxmasıdır; tütün məmulatları və qəlyan üçün isə obyekt məcburi nişanın alınmasıdır (Vergi Məcəlləsi, maddə 184.1). ƏDV-dən fərqli olaraq aksiz bütün mallara deyil, yalnız qanundakı siyahıya daxil olan mallara tətbiq edilir.
Nümunə
Azərbaycanda istehsal olunan spirtli içki istehsal binasının hüdudlarından kənara buraxıldıqda onun üzrə aksiz hesablanır.
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsi, maddə 182