Hüquqi terminİnzibati hüquq
Əsas və əlavə inzibati tənbehlər
Həmçinin: əsas inzibati tənbeh, əlavə inzibati tənbeh
QISACA
İnzibati tənbehlərin müstəqil tətbiq olunan əsas və əsas tənbehə əlavə edilə bilən əlavə növlərə bölünməsi.
Əsas və əlavə inzibati tənbehlər — qanunvericilikdə tərifi
23.1. Xəbərdarlıq, inzibati cərimə, ictimai işlər və ya inzibati həbs yalnız əsas inzibati tənbeh növləri kimi tətbiq edilir.
23.2. İnzibati xətanın törədilməsində alət və ya inzibati xətanın bilavasitə obyekti olmuş predmetin müsadirəsi, fiziki şəxsə verilmiş xüsusi hüququn məhdudlaşdırılması, Azərbaycan Respublikasının hüdudlarından kənara inzibati qaydada çıxarma həm əsas, həm də əlavə inzibati tənbeh növləri kimi tətbiq edilə bilər.
23.3. Bir inzibati xətaya görə əsas tənbeh, yaxud əsas və əlavə tənbeh tətbiq edilə bilər.
Əsas və əlavə inzibati tənbehlər nə deməkdir?
İnzibati tənbehlərin əsas və əlavə tənbehlərə bölünməsi tənbehin müstəqil tətbiq oluna bilib-bilməməsinə əsaslanır. Əsas tənbeh xətaya görə təkbaşına təyin edilir, əlavə tənbeh isə yalnız əsas tənbehlə birlikdə tətbiq olunur: bir xətaya görə ya yalnız əsas tənbeh, ya da əsas və əlavə tənbeh verilə bilər. Xəbərdarlıq, inzibati cərimə, ictimai işlər və inzibati həbs heç vaxt əlavə tənbeh ola bilməz.
Müsadirə, fiziki şəxsə verilmiş xüsusi hüququn məhdudlaşdırılması və ölkə hüdudlarından kənara inzibati qaydada çıxarma isə həm müstəqil, həm də əsas tənbehə əlavə olaraq tətbiq edilə bilər. Məsələn, hüquqi şəxsə tətbiq olunan tənbehlərdən xəbərdarlıq və cərimə yalnız əsas, müsadirə isə həm əsas, həm də əlavə tənbeh ola bilər (İnzibati Xətalar Məcəlləsi, maddə 22.2). Şəxs eyni vaxtda bir neçə xəta törətdikdə və işlərə eyni orqan baxdıqda, o, daha ciddi xətaya görə müəyyən edilmiş sanksiya çərçivəsində tənbeh edilir və xətalardan hər hansı birinə görə nəzərdə tutulmuş əlavə tənbehlərdən biri əsas tənbehə əlavə edilə bilər (İnzibati Xətalar Məcəlləsi, maddə 34.3).
Nümunə
Maddənin sanksiyası nəzərdə tutursa, sürücüyə əsas tənbeh kimi inzibati cərimə, əlavə tənbeh kimi isə nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququnun məhdudlaşdırılması tətbiq edilə bilər.
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsi, maddə 23