Ekspertin müstəqilliyi

Ekspertin müstəqilliyi — qanunvericilikdə tərifi

Məhkəmə ekspertizası aparılarkən ekspert müstəqildir, onun məhkəmə ekspertizasını təyin (sifariş) etmiş orqandan və ya şəxsdən, tərəflərdən və işin nəticəsində marağı olan digər şəxslərdən hər hansı asılılığı ola bilməz. Ekspert özünün xüsusi biliyinə və daxili inamına əsaslanaraq aparılmış tədqiqatın nəticələrinə uyğun olaraq rəy verir. Məhkəmələr (hakimlər), təhqiqat aparan şəxs, müstəntiq, prokuror, habelə digər dövlət orqanları, təşkilatlar və ya ayrı-ayrı şəxslər tərəfindən proses iştirakçılarından hər hansı birinin maraqlarına cavab verən və ya digər şəxslərin xeyrinə olaraq rəy əldə etmək məqsədi ilə ekspertə hər hansı formada təsir göstərilməsi qadağandır.

Ekspertin müstəqilliyi nə deməkdir?

Müstəqillik ekspert rəyinin etibarlılığının əsas təminatıdır: ekspert ekspertizanı təyin etmiş təhqiqatçının, müstəntiqin, prokurorun və ya məhkəmənin mövqeyinə, tərəflərin maraqlarına uyğunlaşmamalı, rəyini yalnız öz tədqiqatının nəticələrinə əsaslandırmalıdır. Ekspertə təsir göstərilməsində təqsirkar olan şəxs qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada məsuliyyət daşıyır (Dövlət məhkəmə ekspertizası fəaliyyəti haqqında Qanun, maddə 6). Müstəqilliyi qorumaq üçün ekspertə işin gedişatında maraqlı olan proses iştirakçıları ilə şəxsi əlaqələr yaratmaq qadağandır (Dövlət məhkəmə ekspertizası fəaliyyəti haqqında Qanun, maddə 12).

Bu prinsip ekspertiza idarəsinin daxilində də qorunur: idarənin rəhbərinə ekspertə tədqiqatın gedişatına və nəticələrinin məzmununa təsir edən göstərişlər vermək qadağandır (Dövlət məhkəmə ekspertizası fəaliyyəti haqqında Qanun, maddə 9), tədqiqatların keyfiyyətinə nəzarət isə ekspertin müstəqilliyi prinsipinə əməl olunmaqla aparılır (Dövlət məhkəmə ekspertizası fəaliyyəti haqqında Qanun, maddə 10). Komission ekspertizada da hər bir ekspert müstəqildir və öz zəruri biliyi hüdudlarında suallara cavab verir (Dövlət məhkəmə ekspertizası fəaliyyəti haqqında Qanun, maddə 19).