Ailə başçısını itirməyə görə əmək pensiyası

Qanunvericilikdə tərifi

14.1. Vəfat etmiş və ya həlak olmuş ailə başçısının aşağıdakı ailə üzvlərinin ailə başçısını itirməyə görə əmək pensiyası hüququ vardır:

14.1.1. vəfat etmiş və ya həlak olmuş şəxslərin övladları:

14.1.1.1. 18 yaşına çatmamış;

14.1.1.2. 18 yaşına çatanadək əlilliyi müəyyən olunmuş 18 yaşından yuxarı əlilliyi olan şəxs;

14.1.1.3. təhsil müəssisələrinin əyani şöbəsində təhsil alanlar, lakin ən çoxu 23 yaşına çatanadək; …

Sadə dildə izah

Ailə başçısını itirməyə görə əmək pensiyası ailənin onun ölümü ilə itirdiyi gəliri kompensasiya edir və yalnız sığorta hissəsindən ibarətdir (Əmək pensiyaları haqqında Qanun, maddə 4.4). Hüququ olanlar: 18 yaşına çatmamış övladlar, 18 yaşınadək əlilliyi müəyyən olunmuş övladlar, əyani təhsil alan övladlar (ən çoxu 23 yaşınadək); pensiya yaşına çatmış və ya qanunda göstərilən dərəcədə əlilliyi olan ata, ana, ər, arvad; habelə ailə başçısının 8 yaşına çatmamış uşaqlarına, qardaş və bacılarına, nəvələrinə baxan və işləməyən valideyn, ər (arvad), baba, nənə, qardaş və ya bacı (Əmək pensiyaları haqqında Qanun, maddə 14.1).

Pensiya ailə başçısının ölüm gününədək əlilliyə görə pensiya üçün tələb olunan sığorta stajı olduqda təyin olunur (Əmək pensiyaları haqqında Qanun, maddə 17.1). Sığortaolunan xəbərsiz itkin düşmüş və ya ölmüş elan edildikdə də ailə üzvlərinin bu hüququ yaranır (Əmək pensiyaları haqqında Qanun, maddə 14.2). Övladlığa götürənlər doğma valideynlərlə, övladlığa götürülənlər isə doğma uşaqlarla bir səviyyədə pensiya hüququna malikdir (Əmək pensiyaları haqqında Qanun, maddə 16.1).

Nümunə

Vəfat etmiş sığortaolunanın 16 yaşlı oğlu və universitetin əyani şöbəsində oxuyan 20 yaşlı qızı ailə başçısını itirməyə görə əmək pensiyası almaq hüququna malikdir.