Ailə Məcəlləsi

Fəsil 1. Ailə qanunvericiliyi

• Maddə 1. Azərbaycan Respublikasının ailə qanunvericiliyi və onun əsasları
• Maddə 2. Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsi ilə tənzimlənən münasibətlər
• Maddə 3. Bu Məcəllənin vəzifələri
• Maddə 4. Ailə münasibətlərinə mülki qanunvericiliyin tətbiqi
• Maddə 5. Ailə qanunvericiliyinin və mülki qanunvericiliyin ailə münasibətlərinə analogiya üzrə tətbiqi

Fəsil 2. Ailə hüquqlarının həyata keçirilməsi və müdafiəsi

• Maddə 6. Ailə hüquqlarının həyata keçirilməsi və ailə vəzifələrinin yerinə yetirilməsi
• Maddə 7. Ailə hüquqlarının müdafiəsi
• Maddə 7-1. Ailə münasibətlərindən irəli gələn mübahisələrin mediasiya vasitəsilə həlli
• Maddə 8. Ailə münasibətlərinə iddia müddətinin tətbiqi

Fəsil 3. Nikahın bağlanma qaydası və şərtləri

• Maddə 9. Nikahın bağlanma qaydası
• Maddə 10. Nikahın yaşı
• Maddə 11. Nikahın bağlanma şərtləri
• Maddə 12. Nikahın bağlanmasına mane olan hallar
• Maddə 13. Nikaha daxil olmaq istəyən şəxslərin tibbi müayinəsi

Fəsil 4. Nikaha xitam verilməsi

• Maddə 14. Nikaha xitam verilməsinin əsasları
• Maddə 15. Ərin nikahın pozulmasını tələb etmək hüququnun məhdudlaşdırılması
• Maddə 16. Nikaha xitam verilməsi qaydası
• Maddə 17. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanında nikaha xitam verilməsi
• Maddə 18. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanında nikahın pozulması zamanı ər-arvad arasında yaranan mübahisələrə baxılması
• Maddə 19. Nikahın məhkəmə qaydasında pozulması
• Maddə 20. Ər (arvadın) razılığı olmadıqda nikahın məhkəmə qaydasında pozulması
• Maddə 21. Ər-arvadın qarşılıqlı razılığı olduqda nikahın məhkəmə qaydasında pozulması
• Maddə 22. Nikahın pozulması haqqında qətnamə qəbul etdikdə məhkəmənin həll etdiyi məsələlər
• Maddə 23. Nikahın pozulması zamanı nikaha xitam verilməsi vaxtı
• Maddə 24. Ölmüş elan edilən və ya itkin düşmüş hesab edilən ər (arvad) gəlib çıxdıqda nikahın bərpası

Fəsil 5. Nikahın etibarsızlığı

• Maddə 25. Nikahın etibarsız sayılması
• Maddə 26. Nikahın etibarsız sayılmasını tələb etmək hüququ olan şəxslər
• Maddə 27. Nikahın etibarsız sayılmasını aradan qaldıran hallar
• Maddə 28. Nikahın etibarsız sayılmasının nəticələri

Fəsil 6. Ər-arvadın şəxsi hüquq və vəzifələri

• Maddə 29. Ər və arvadın ailə münasibətlərində hüquq bərabərliyi
• Maddə 30. Ər-arvadın soyad seçmək hüququ

Fəsil 7. Ər-arvadın əmlakının qanuni rejimi

• Maddə 31. Ər-arvadın əmlakının qanuni rejimi anlayışı
• Maddə 32. Ər-arvadın birgə mülkiyyəti
• Maddə 33. Ər-arvadın ümumi əmlakı üzərində sahiblik, istifadə və sərəncam hüququ
• Maddə 34. Ər-arvadın hər birinin mülkiyyəti
• Maddə 35. Ər-arvadın hər birinin əmlakının onların birgə mülkiyyəti sayılması
• Maddə 36. Ər-arvadın ümumi əmlakının bölünməsi
• Maddə 37. Ər-arvadın ümumi əmlakının bölünməsi zamanı payların müəyyən edilməsi

Fəsil 8. Ər-arvadın mülkiyyətinin müqavilə rejimi

• Maddə 38. Nikah müqaviləsi və onun məzmunu
• Maddə 39. Nikah müqaviləsinin bağlanma qaydası
• Maddə 40. Nikah müqaviləsinin dəyişdirilməsi, pozulması və etibarsız hesab edilməsi

Fəsil 9. Ər-arvadın öhdəlikləri üzrə məsuliyyət

• Maddə 41. Ödəmənin ər-arvadın əmlakına yönəldilməsi
• Maddə 42. Nikah müqaviləsi bağlanarkən, dəyişdirilərkən və pozularkən kreditorların hüquqlarına təminat verilməsi

Fəsil 10. Uşaqların mənşəyinin müəyyən olunması

• Maddə 43. Valideynlərin və uşaqların hüquq və vəzifələrinin yaranma əsasları
• Maddə 44. Uşağın mənşəyinin müəyyən edilməsi
• Maddə 45. Məhkəmə qaydasında atalığın və atalığın tanınması faktının müəyyən olunması
• Maddə 46. Doğum haqqında şəhadətnamədə uşağın valideynləri haqqında qeyd
• Maddə 47. Atalığa, analığa dair mübahisə açma
• Maddə 48. Nikahda olmayan şəxslərdən olmuş uşaqların hüquq və vəzifələri

Fəsil 11. Ailədə uşaqların hüquqları

• Maddə 49. Uşağın ailədə yaşamaq və tərbiyə olunmaq hüququ
• Maddə 50. Uşağın öz valideynləri və başqa qohumları ilə ünsiyyətdə olmaq hüququ
• Maddə 51. Uşağın müdafiə hüququ
• Maddə 52. Uşağın öz fikrini bildirmək hüququ
• Maddə 53. Uşağın ad, ata adı və soyad daşımaq hüququ
• Maddə 54. Uşağın adının və soyadının dəyişdirilməsi
• Maddə 55. Uşağın əmlak hüquqları

Fəsil 12. Valideynlərin hüquq və vəzifələri

• Maddə 56. Valideynlərin hüquq və vəzifələrinin bərabərliyi
• Maddə 57. Yetkinlik yaşına çatmayan valideynlərin hüquqları
• Maddə 58. Uşaqların tərbiyəsi və təhsilində valideynlərin hüquq və vəzifələri
• Maddə 59. Uşaqların hüquq və mənafelərinin müdafiəsi sahəsində valideynlərin hüquq və vəzifələri
• Maddə 60. Valideynlik hüquqlarının həyata keçirilməsi
• Maddə 61. Uşaqlarından ayrı yaşayan valideynin valideynlik hüquqlarının həyata keçirilməsi
• Maddə 62. Baba, nənə, qardaş, bacı və digər qohumların uşaqla ünsiyyət hüququ
• Maddə 63. Valideynlik hüquqlarının müdafiəsi
• Maddə 64. Valideynlik hüquqlarından məhrumetmə
• Maddə 65. Valideynlik hüquqlarından məhrumetmə qaydası
• Maddə 66. Valideynlik hüquqlarından məhrumetmənin nəticələri
• Maddə 67. Valideynlik hüquqlarının bərpası
• Maddə 68. Valideynlik hüquqlarının məhdudlaşdırılması
• Maddə 69. Valideynlik hüquqlarının məhdudlaşdırılmasının nəticələri
• Maddə 70. Valideynlik hüquqlarının məhdudlaşdırılmasının ləğv edilməsi
• Maddə 71. Valideynlik hüquqları məhkəmə tərəfindən məhdudlaşdırılan valideynlərin uşaqlarla əlaqələri
• Maddə 72. Uşağın sağlamlığı və ya həyatı üçün birbaşa təhlükə olduqda uşağın valideynlərdən (onları əvəz edən şəxslərdən) alınması
• Maddə 73. Məhkəmədə uşaqların tərbiyəsi ilə bağlı mübahisəyə baxıldıqda müvafiq icra hakimiyyəti orqanının iştirakı
• Maddə 74. Uşaqların tərbiyəsi ilə bağlı iş üzrə məhkəmə qətnaməsinin icrası

Fəsil 13. Valideynlərin və uşaqların aliment öhdəlikləri

• Maddə 75. Valideynlərin uşaqlarını saxlamaq vəzifəsi
• Maddə 76. Uşaqlar üçün məhkəmə qaydasında tutulan alimentin miqdarı
• Maddə 77. Uşaqlar üçün aliment tutulan əmək haqqının və (və ya) başqa gəlirlərin növləri
• Maddə 78. Uşaqların saxlanılması üçün alimentin sabit pul məbləğində tutulması
• Maddə 79. Valideyn himayəsindən məhrum olmuş uşaqlara görə tutulan aliment və ondan istifadə
• Maddə 80. Əmək qabiliyyəti olmayan yetkinlik yaşına çatmış övladların aliment almaq hüququ
• Maddə 81. Valideynlərin uşaqlara görə əlavə xərclərdə iştirakı
• Maddə 82. Yetkinlik yaşına çatmış övladların valideynlərini saxlamaq vəzifəsi
• Maddə 83. Yetkinlik yaşına çatan övladların valideynlərinə görə əlavə xərclərdə iştirakı

Fəsil 14. Ər-arvadın və keçmiş ər-arvadın aliment öhdəlikləri

• Maddə 84. Ər-arvadın bir-birini saxlamaq vəzifəsi
• Maddə 85. Nikah pozulduqdan sonra keçmiş ərin (arvadın) aliment almaq hüququ
• Maddə 86. Ərdən (arvaddan) və ya keçmiş ərdən (arvaddan) digərinə məhkəmə qaydasında tutulan alimentin miqdarı
• Maddə 87. Ərin (arvadın) arvadı (əri) saxlamaq vəzifəsindən azad edilməsi və ya bu vəzifənin müddətlə məhdudlaşdırılması

Fəsil 15. Ailənin başqa üzvlərinin aliment öhdəlikləri

• Maddə 88. Qardaş və bacıların yetkinlik yaşına çatmayan və ya əmək qabiliyyəti olmayan qardaş və bacılarını saxlamaq vəzifəsi
• Maddə 89. Baba və nənənin nəvələrini saxlamaq vəzifəsi
• Maddə 90. Nəvələrin baba və nənəni saxlamaq vəzifəsi
• Maddə 91. Yetirmələrin öz faktik tərbiyəçilərini saxlamaq vəzifəsi
• Maddə 92. Ögey oğul və qızların ögey ata və ananı saxlamaq vəzifəsi
• Maddə 93. Ailənin başqa üzvlərini saxlamaq üçün məhkəmə qaydasında tutulan alimentin miqdarı

Fəsil 16. Alimentin ödənilməsi barədə saziş

• Maddə 94. Alimentin ödənilməsi barədə sazişin bağlanması və onun forması
• Maddə 95. Aliment ödənilməsi barədə sazişin bağlanması, icrası, dəyişdirilməsi, pozulması və etibarsız sayılması qaydası
• Maddə 96. Aliment alanın maraqları pozulduqda aliment ödənilməsi barədə sazişin etibarsız sayılması
• Maddə 97. Aliment ödənilməsi barədə saziş üzrə ödənilən alimentin miqdarı və indeksasiyası
• Maddə 98. Aliment ödənilməsi barədə saziş üzrə alimentin ödənilməsi qaydası və üsulları

Fəsil 17. Alimentin ödənilməsi və tutulması qaydası

• Maddə 99. Məhkəmənin qərarı ilə alimentin tutulması
• Maddə 100. Aliment tutulması barədə tələbin verilməsi müddətləri
• Maddə 101. Mübahisənin məhkəmədə həllinə qədər alimentin tutulması
• Maddə 102. Təşkilatın müdiriyyətinin aliment tutmaq vəzifəsi
• Maddə 103. Aliment ödənilməsi barədə saziş əsasında aliment tutulması
• Maddə 104. Aliment verən şəxsin iş və ya yaşayış yerinin dəyişdirilməsi haqqında məlumat vermək vəzifəsi
• Maddə 105. Tələbin aliment ödəməli olan şəxslərin əmlakına yönəldilməsi
• Maddə 106. Aliment üzrə borcların müəyyən edilməsi
• Maddə 107. Aliment üzrə borcları ödəməkdən azad edilmə
• Maddə 108. Alimenti vaxtında ödəməməyə görə məsuliyyət
• Maddə 109. Alimentin geri qaytarılmasının yolverilməzliyi
• Maddə 110. Alimentin indeksasiyası
• Maddə 111. Aliment ödəməli olan şəxs xarici ölkəyə daimi yaşamaq üçün getdikdə aliment tutulması
• Maddə 112. Məhkəmənin müəyyən etdiyi alimentin miqdarının dəyişdirilməsi və aliment ödəməkdən azadetmə
• Maddə 113. Aliment öhdəliklərinə xitam verilməsi

Fəsil 18. Valideyn himayəsindən məhrum olan uşaqların aşkar olunması və yerləşdirilməsi

• Maddə 114. Valideyn himayəsindən məhrum olan uşaqların hüquq və mənafelərinin müdafiəsi
• Maddə 115. Valideyn himayəsindən məhrum olan uşaqların aşkar olunması
• Maddə 116. Valideyn himayəsindən məhrum olan uşaqların yerləşdirilməsi
• Maddə 116-1. Valideyn himayəsindən məhrum olmuş uşaqlar üçün müəssisələrə yerləşdirilmiş uşaqlarla işin aparılması

Fəsil 19. Övladlığa götürmə

• Maddə 117. Övladlığa götürülməsinə yol verilən uşaqlar
• Maddə 118. Övladlığa götürmə qaydası
• Maddə 119. Valideyn himayəsindən məhrum olmuş və övladlığa götürülən uşaqların və övladlığa götürmək istəyən şəxslərin uçotu
• Maddə 119-1. Övladlığa götürmədən sonra monitorinq
• Maddə 120. Övladlığa götürmək hüququ olan şəxslər
• Maddə 121. Övladlığa götürmək istəyən şəxsə (şəxslərə) dair yaş tələbləri
• Maddə 122. Uşağın övladlığa götürülməsinə valideynlərin razılığı
• Maddə 123. Valideynlərin razılığı olmadan övladlığa götürmə
• Maddə 124. Valideyn himayəsindən məhrum olan uşaqların övladlığa götürülməsinə razılıq
• Maddə 125. Övladlığa götürülənin soyadının, adının və atasının adının dəyişdirilməsi
• Maddə 126. Övladlığa götürənlərin xahişi ilə övladlığa götürülənin doğulduğu yerin və tarixin dəyişdirilməsi
• Maddə 127. Övladlığa götürənlərin övladlığa götürülənin valideynləri kimi yazılması
• Maddə 128. Tərbiyəçi öldükdə övladlığa götürmənin təsdiqi
• Maddə 129. Valideynlərin ölümünə görə pensiya və ya müavinət hüququnun saxlanması
• Maddə 130. Övladlığa götürmənin gizli saxlanması
• Maddə 131. Övladlığa götürmənin ləğv edilməsi
• Maddə 132. Övladlığa götürmənin ləğv edilməsinin əsasları
• Maddə 133. Övladlığa götürmənin ləğv olunmasını tələb etmək hüququ olanlar
• Maddə 134. Övladlığa götürmənin və övladlığa götürmənin ləğv olunmasının hüquqi nəticələri
• Maddə 135. Övladlığa götürmənin ləğvinin yolverilməzliyi

Fəsil 20. Uşaqlar üzərində qəyyumluq və himayə

• Maddə 136. Üzərində qəyyumluq və himayə təyin edilən uşaqlar
• Maddə 137. Uşaqların qəyyumu (himayəçisi)
• Maddə 138. Sosial xidmət müəssisələrində yerləşən uşaqlar üzərində qəyyumluq (himayə) təyin edilməsi
• Maddə 138-1. Himayədar ailəyə verilmiş uşaqlar üzərində qəyyumluq və himayə
• Maddə 139. Qəyyumluqda (himayədə) olan uşaqların hüquqları
• Maddə 140. Valideyn himayəsindən məhrum olub Sosial xidmət müəssisələrində qalan uşaqların hüquqları
• Maddə 141. Uşağın qəyyumunun (himayəçisinin) hüquq və vəzifələri
• Maddə 142. Himayədar ailənin yaranması
• Maddə 142-1. Himayədar ailələrə verilmiş uşaqların və himayədar ailə (himayədar valideyn) olmaq istəyən ailələrin (şəxslərin) uçotu
• Maddə 143. Uşağın himayədar ailəyə verilməsinə dair müqavilənin ləğv edilməsi
• Maddə 143-1. Uşaq himayədar ailəyə verildikdən sonra monitorinq
• Maddə 143-2. Himayədar ailəyə verilmiş uşağın inkişafı
• Maddə 144. Himayədar valideynlər
• Maddə 145. Himayədar ailənin tərbiyəsinə verilmiş uşaqlar və onların saxlanması
• Maddə 145-1. Himayədar valideynlərin hüquq və vəzifələri
• Maddə 145-2. Uşağın himayədar ailəyə verilməsinə uşaqların, valideynlərin, uşağın yerləşdiyi müəssisələrin rəhbərlərinin razılığı

Bölmə 7. Ailə qanunvericiliyinin əcnəbilərin və vətəndaşlığı olmayan şəxslərin iştirakı ilə ailə münasibətlərinə tətbiqi

• Maddə 146. Azərbaycan Respublikası ərazisində nikahın bağlanması
• Maddə 147. Diplomatik nümayəndəliklərdə və konsulluq idarələrində nikah bağlanması
• Maddə 148. Azərbaycan Respublikasından kənarda bağlanmış nikahın tanınması
• Maddə 149. Azərbaycan Respublikası ərazisində və Azərbaycan Respublikasından kənarda bağlanmış nikahın etibarsız sayılması
• Maddə 150. Nikahın pozulması
• Maddə 151. Ər-arvadın şəxsi qeyri-əmlak və əmlak hüquq və vəzifələri
• Maddə 152. Atalığın (analığın) müəyyənləşdirilməsi və buna dair mübahisə açılması
• Maddə 153. Valideynlərin və uşaqların hüquq və vəzifələri
• Maddə 154. Yetkinlik yaşına çatmış şəxslərin və başqa ailə üzvlərinin aliment vəzifələri
• Maddə 155. Övladlığa götürmə
• Maddə 156. Xarici ölkələrin ailə hüquq normalarının məzmununun müəyyən edilməsi
• Maddə 157. Xarici ölkələrin qanunvericiliyinin tətbiqinə məhdudiyyətlər

Fəsil 21. Ümumi qaydalar

• Maddə 158. Vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydə alınması
• Maddə 159. Vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarını qeydə alan orqanlar
• Maddə 160. Akt kitabları, vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydə alınma qaydaları
• Maddə 161. Vətəndaşlıq vəziyyəti akt qeydində dəyişiklik edilməsi
• Maddə 162. Vətəndaşlıq vəziyyəti akt qeydinin bərpası
• Maddə 163. Vətəndaşlıq vəziyyəti akt qeydlərinin ləğvi
• Maddə 164. Vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydə alınması
• Maddə 165. Dövlət rüsumu

Fəsil 22. Doğumun qeydə alınması

• Maddə 166. Doğumun qeydə alınması qaydası
• Maddə 167. Doğum haqqında məlumatın verilməli olduğu müddət
• Maddə 168. Doğum haqqında qeydiyyat
• Maddə 169. Uşaq doğulanadək ölmüş atanın qeydiyyatı
• Maddə 170. Nikah pozulduqdan və ya etibarsız hesab edildikdən sonra anadan olan uşağın doğulmasının qeydə alınması

Fəsil 23. Nikahın qeydə alınması

• Maddə 171. Nikaha daxil olmaq arzusu haqqında ərizə
• Maddə 172. Nikaha daxil olanların öz hüquq və vəzifələri ilə tanış edilməsi, nikahın qeyd gününün təyin olunması
• Maddə 173. Nikahın qeyd edilməsinə maneələr olduğu haqqında ərizənin yoxlanması
• Maddə 174. Nikahın qeydə alınması
• Maddə 175. Nikah haqqında şəhadətnamənin verilməsi

Fəsil 24. Övladlığa götürmənin qeydə alınması

• Maddə 176. Övladlığa götürmənin qeydə alınmasının yeri və qaydası
• Maddə 177. Övladlığa götürülənin doğumu haqqında akt qeydlərində dəyişikliklər edilməsi
• Maddə 178. Övladlığa götürmə haqqında akt qeydinin ləğvi

Fəsil 25. Nikahın pozulmasının qeydə alınması

• Maddə 179. Nikahın pozulmasının dövlət qeydiyyatına alındığı yer
• Maddə 180. Məhkəmənin qətnaməsi əsasında nikahın pozulmasının qeydə alınması
• Maddə 181. Ər-arvadın qarşılıqlı razılığı üzrə nikahın pozulmasının qeydə alınması
• Maddə 182. Ər-arvaddan birinin ərizəsi üzrə nikahın pozulmasının qeydə alınması
• Maddə 183. Nikahın pozulması qeydə alınarkən ərə (arvada) nikahdan əvvəlki soyadının verilməsi
• Maddə 184. Nikahın pozulması haqqında şəhadətnamə verilməsi
• Maddə 185. Nikahın pozulmasının qeydə alınması haqqında ərə (arvada) və nikahın qeydə alındığı yerdə müvafiq icra hakimiyyəti orqanına məlumat verilməsi

Fəsil 26. Atalığın müəyyən edilməsinin qeydə alınması

• Maddə 186. Atalığın müəyyən edilməsinin dövlət qeydiyyatına alındığı yer
• Maddə 187. Atalığın müəyyən edilməsinin qeydə alınması qaydası
• Maddə 188. Uşağın doğulması haqqında qeydə ata barəsində məlumatın yazılması

Fəsil 27. Adın, ata adının və soyadın dəyişdirilməsinin qeydə alınması

• Maddə 189. Vətəndaşların adı və soyadı, ata adını dəyişdirmək hüququ
• Maddə 190. Adın, ata adının və soyadın dəyişdirilməsinin dövlət qeydiyyatına alınması qaydası
• Maddə 191. Adını, ata adını və soyadını dəyişdirmiş şəxslərin uşaqlarının doğulması haqqında qeyddə dəyişikliklər aparılması
• Maddə 192. Adın, ata adının və soyadın dəyişdirilməsi ilə əlaqədar olaraq vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydə alınması haqqında yeni şəhadətnamələrin verilməsi

Fəsil 28. Ölümün qeydə alınması

• Maddə 193. Ölümün dövlət qeydiyyatına alındığı yer
• Maddə 194. Ölüm haqqında məlumat vermə
• Maddə 195. Ölümün dövlət qeydiyyatına alınması qaydası
• Maddə 196. Dəfnlərin reyestri